QĐND Online - Việc hút thuốc lá hay việc sử dụng rượu bia của mỗi người là hành vi mang tính cá nhân. Tuy nhiên, tình trạng hút thuốc lá “vô tư” ảnh hưởng đến sức khỏe của người khác, ảnh hưởng tới cộng đồng, ở ta vẫn còn diễn ra tùy tiện và là vấn đề đáng bàn.

Vô tư nhả khói tại phòng chờ của bến xe phía Nam. Ảnh internet

Thói quen của người nghiện thuốc lá là “cứ muốn là hút” mà không cần biết người xung quanh phản ứng thế nào? Họ chỉ biết thỏa mãn cái riêng của mình mà bất chấp, không tôn trọng sức khoẻ của những người xung quanh, làm tổn hại đến lợi ích của cộng đồng. Theo nghiên cứu khoa học, trong khói thuốc lá có chứa gần 4.000 chất độc và chất gây nghiện như: nicotin, monoxid, hắc ín, benzen, amonia… trong số này, có đến 200 chất cực độc, có khả năng gây ung thư cao. Người hút thuốc lá có thể mắc nhiều bệnh nguy hiểm như: viêm mũi, viêm họng mãn tính, ung thư xoang hàm, ung thư vòm họng, ung thư thanh quản, ung thư phổi… Trong khi đó, người hút thuốc lá thụ động (người hít phải khói thuốc lá) cũng có nguy cơ mắc các bệnh nan y tương tự. Theo cảnh báo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Việt Nam có hơn 10% người nghiện thuốc lá, sẽ có 8 triệu người có nguy cơ chết vì hút thuốc lá.

Mới đây, trong buổi họp báo nhân Ngày Thế giới không thuốc lá và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá tổ chức sáng 25-5 tại Hà Nội, ông Lý Ngọc Kính, Cục trưởng Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết mỗi năm ở Việt Nam có khoảng 40.000 người tử vong vì các bệnh có liên quan đến thuốc lá. Con số này gần gấp 4 lần số ca tử vong vì tai nạn giao thông đường bộ. Và theo dự đoán đến năm 2020, số người Việt chết vì thuốc lá nhiều hơn số người chết vì lây nhiễm HIV/AIDS, bệnh lao và tai nạn giao thông. Theo ước tính của Bộ Y tế, tổng chi phí trung bình cho các loại bệnh có nguyên nhân từ thuốc lá là 1.000 tỷ đồng/năm.

Có thể thấy việc hút thuốc lá đã trở thành một bệnh nguy hại. Thêm vào đó, ý thức chấp hành quy định cấm hút thuốc nơi công cộng của một số người dân còn kém. Năm 2005, Việt Nam đã ban hành Nghị định số 45/2005/NĐ-CP. Theo Nghị định này, cá nhân hút thuốc lá, thuốc lào ở nơi công cộng như trong rạp hát, rạp chiếu phim, phòng họp, phòng làm việc, bệnh viện, thư viện, phòng đợi của nhà ga, bến xe, sân bay, bến cảng, trên các phương tiện giao thông công cộng hoặc ở những nơi công cộng khác có quy định cấm sẽ bị xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 50.000 đến 100.000 đồng. Thanh tra chuyên ngành y tế và UBND các cấp là những đơn vị có thẩm quyền xử phạt người hút thuốc lá nơi công cộng. Thế nhưng hiện nay, việc hút thuốc lá tại những nơi công cộng vẫn diễn ra bình thường. Phải chăng với mức phạt như Nghị định là còn quá nhẹ, chưa thực thi và không đủ sức răn đe hay việc áp dụng xử phạt người hút thuốc lá nơi công cộng theo quy định chưa được thực hiện nghiêm.

Tuy nhiên, với lực lượng thanh tra y tế ít ỏi hiện nay, việc xử lý các trường hợp vi phạm là điều vô cùng nan giải. Trong khi đó, Ủy ban nhân dân các cấp chính quyền dường như “không biết”, vì cũng chưa triển khai và chưa có thống kê hay báo cáo nào nói về việc có xử phạt hay không, hoặc xử phạt được bao nhiêu trường hợp hút thuốc lá nơi công cộng... Phải chăng việc ban hành quy định, chế tài thuộc chức năng cơ quan nào thì cơ quan đó cứ ban hành, còn thực hiện như thế nào là việc của cơ quan chức năng khác. Không thể như vậy, “chủ trương một, biện pháp phải mười”. Khi đã cho ra đời những quy định hợp lý và có lợi cho người dân, cơ quan thừa hành cần tìm mọi biện pháp triển khai thực hiện. Như vậy, sự tôn nghiêm của luật pháp sẽ được xem trọng. Còn nếu không, việc cấm hút thuốc lá nơi công cộng vẫn chỉ là hình thức “đánh trống bỏ dùi”.

Phúc Thắng