Ảnh minh họa

QĐND - Thời gian gần đây, gỗ nguyên liệu từ rừng trồng trên địa bàn các tỉnh miền Trung được giá, mang lại thu nhập khá cao cho người trồng rừng. Vì vậy, xảy ra tình trạng người dân ồ ạt khai thác gỗ non.

Chỉ tính riêng ở tỉnh Bình Định, từ đầu năm đến nay, đã có hơn 1.800ha rừng trồng đã được khai thác, trong đó không ít diện tích là rừng non. Sản lượng gỗ khai thác hầu hết là xuất khẩu làm nguyên liệu giấy. Niềm vui của người trồng rừng là được giá, thêm thu nhập, nhưng niềm vui ấy không trọn vẹn, thậm chí còn gây thêm khó khăn cho ngành sản xuất giấy trong nước.

Do xuất khẩu nguyên liệu thô, giá trị kinh tế không cao, người sản xuất gỗ nguyên liệu chưa được hưởng trọn vẹn thành quả lao động của mình. Trong khi đó, các nhà máy sản xuất bột giấy trong nước thiếu nguyên liệu trầm trọng. Theo Hiệp hội gỗ và lâm sản Việt Nam, gỗ rừng trồng trong nước không đủ phục vụ cho sản xuất ván nhân tạo và sản xuất giấy. Theo tính toán, ngành giấy cần khoảng 820.000 tấn bột giấy nguyên liệu/năm để sản xuất, trong khi đó, các nhà máy sản xuất bột giấy trong nước mới đáp ứng được hơn 50% nhu cầu, còn lại là phải nhập khẩu.

Trước tình trạng trên, sau nhiều lần “kêu cứu” của ngành sản xuất giấy trong nước, mới đây, Bộ Công Thương đã đề nghị nâng mức thuế xuất khẩu dăm gỗ từ 0 lên 5%. Đây là việc cần làm bởi chỉ có như vậy mới góp phần hạn chế việc khai thác ồ ạt rừng non, thêm nguồn thu cho ngân sách. Và điều quan trọng hơn cả là giữ lại nguyên liệu cho ngành sản xuất trong nước. Tuy nhiên, đây cũng chỉ là giải pháp tình thế, không có tính quyết định bền vững cho ngành sản xuất giấy. 

Điều “nghịch lý” của nền kinh tế nước ta không chỉ xảy ra với ngành sản xuất giấy như đã nêu trên. Các ngành mía-đường, hải sản xuất khẩu… đều trong tình trạng tương tự. Qua đây cho thấy, các ngành sản xuất khác nói chung, ngành sản xuất giấy nói riêng chưa xây dựng được một chiến lược sản xuất đồng bộ từ khâu trồng nguyên liệu, cho đến công nghiệp chế biến để tạo thành mối liên kết hữu cơ đồng bộ, chặt chẽ, nên mới rơi vào tình trạng “ăn đong” như vậy.

Muốn mang lại hiệu quả kinh tế cho cả người trồng rừng và các nhà máy sản xuất nguyên liệu, rất cần sự vào cuộc quyết liệt, khoa học của các nhà quản lý. Không xây dựng được mối liên kết bền vững, thì không thể có nền sản xuất bền vững.

ĐẶNG TRUNG HỘI