Phóng viên tác nghiệp tại Trường Sa. Ảnh Phúc Thắng

Hơn một năm nay, Quy chế Phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí (do Thủ tướng Chính phủ ký ngày ) đã được thực hiện trên phạm vi cả nước. Bản Quy chế đã xác định rõ chế độ phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Đây là cầu nối quan trọng giữa các cơ quan, đơn vị, địa phương với các cơ quan báo chí, giúp báo chí thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ đồng thời thể hiện sự quan tâm đặc biệt đến vấn đề thông tin trên báo chí và quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận… của Đảng và Nhà nước ta.

Triển khai thực hiện Quy chế này, nhiều nơi đã phân công người được quyền phát ngôn và thông báo rõ họ tên, chức vụ (bằng văn bản) với các cơ quan báo chí. Có những nơi đã thực hiện thông tin định kỳ hằng tháng hoặc hằng quý cho báo chí tình hình hoạt động nổi bật của cơ quan mình mà báo chí quan tâm, bằng hình thức họp báo, gửi văn bản hoặc đưa thông tin lên trang tin điện tử…

Tuy nhiên, những nơi làm đúng theo Quy chế của Chính phủ không nhiều. Khá nhiều nơi, đến nay chẳng những chưa bố trí người phát ngôn mà còn “khó dễ” trong việc cung cấp thông tin cho báo chí. Có nơi lợi dụng Quy chế Người phát ngôn để né tránh báo chí, đưa ra những câu trả lời đối phó: “Người phát ngôn đi công tác”, “Người phát ngôn đang bận công việc, không thể tiếp được”, hoặc “Chúng tôi không có trách nhiệm thông tin với báo chí; các đồng chí tìm gặp người phát ngôn…”.

Trước thực tế ấy, có những nhà báo đã phải “dùng mẹo” để tìm kiếm thông tin từ nhiều nguồn khác nhau. Thật đáng tiếc, là đã xảy ra việc nhà báo thiếu thận trọng, thiếu kiểm tra, đưa lên công luận thông tin thiếu chính xác. Người cung cấp thông tin sai nhưng không chịu trách nhiệm vì họ không phải là “người phát ngôn”. Để đối phó với báo chí, có đơn vị thậm chí đã giao nhiệm vụ cho người không có chức năng phát ngôn đưa ra những thông tin sai lệch lẫn trong những nội dung có thực. Trường hợp phóng viên không điều tra kỹ, vội vã đưa lên báo những thông tin sai, sẽ bị kiện về hành vi vu cáo!

Để báo chí thật sự là kênh thông tin quan trọng góp phần định hướng đúng đắn dư luận xã hội, biểu dương, nhân rộng các gương tốt, điển hình tiên tiến và phê phán đấu tranh với các hiện tượng sai trái, tiêu cực một cách có hiệu quả, các cơ quan, đơn vị, địa phương cần thực hiện nghiêm túc Quy chế Người phát ngôn của Chính phủ, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà báo tiếp cận và thẩm định các nguồn thông tin, giúp báo chí thông tin đúng, kịp thời, hạn chế tối đa sai sót trong thông tin. Đây là việc cần thiết nhằm củng cố lòng tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với các cơ quan báo chí. Cũng cần tránh tình trạng thông tin cả những vấn đề thuộc về bí mật Nhà nước, bí mật quân sự, vi phạm những nguyên tắc thông tin của Đảng.

ĐÀO VĂN SỬ