QĐND - Vừa qua, Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành chỉ thị thực hiện tiết kiệm nhiên liệu trong giao thông vận tải, giao cho Sở Giao thông - Vận tải (GTVT) có kế hoạch vận động cán bộ, công nhân viên và nhân dân đi lại bằng xe buýt thay cho xe cá nhân, ít nhất một ngày trong tuần. Để thực hiện kế hoạch này, Sở GTVT phải đưa ra những giải pháp cụ thể có tính thuyết phục và khả thi, phù hợp với nhiều đối tượng, quan tâm nhiều đến đội ngũ cán bộ, công nhân, viên chức, học sinh, sinh viên.

Cùng với Sở GTVT, UBND các quận, huyện thành lập các điểm giữ xe hai bánh miễn phí làm nơi trung chuyển để người dân chuyển sang đi bằng xe buýt. Theo số liệu của Sở GTVT Thành phố Hồ Chí Minh, hiện thành phố có hơn 4,5 triệu xe máy và khoảng 500.000 chiếc ô tô. Nếu mỗi ngày một ô tô tiết kiệm được một lít nhiên liệu, xe máy tiết kiệm được 0,25 lít, thì thành phố sẽ tiết kiệm được 26 tỷ đồng/ngày. Bên cạnh đó, sẽ giảm được ùn tắc giao thông, góp phần hạn chế lạm phát và làm cho đô thị văn minh, sạch đẹp hơn.

Đi lại bằng xe buýt sẽ giảm tải đáng kể cho giao thông thành phố Hồ Chí Minh?

Đây không phải là lần đầu tiên lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh và các ngành chức năng lên tiếng vận động người dân đi xe buýt, nhưng trong thời điểm hiện nay, việc làm này rất có ý nghĩa và cần thiết. Tuy nhiên, lời kêu gọi đi xe buýt sẽ được hưởng ứng như thế nào, hiệu quả ra sao, thì còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Dẫu biết rằng chi phí cho đi lại chiếm khoảng 10% thu nhập cá nhân, nhưng người dân vẫn ngại đi xe buýt. Hầu hết các loại xe buýt ở Thành phố Hồ Chí Minh chưa được cải tiến, nội thất chưa thực sự thông thoáng, “bắt mắt”. Ông Hoàng Văn Quỳnh, ngụ ở quận Tân Bình nói rằng: “Tôi rất muốn đi xe buýt cho đỡ bụi, an toàn, nhưng xe chật và bẩn quá”. Các đối tượng là cán bộ, công chức, nhân viên, công nhân, học sinh-sinh viên cũng ngại đi xe buýt vì sợ muộn giờ làm, giờ học. Nhiều con đường ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay không chỉ chật hẹp, mà còn đầy các "lô cốt" ngổn ngang nên liên tục xảy ra tình trạng tắc đường, kẹt xe. Có khi đi xe buýt trên một quãng đường chỉ dài 4km mà mất gần 40 phút đồng hồ. Thời gian qua, không ít sinh viên của các trường đại học trên địa bàn quận Thủ Đức, quận 9 đã chọn giải pháp thuê trọ gần trường, đi xe gắn máy hay xe đạp thay cho xe buýt. Họ cho rằng, nếu ở trong nội ô đi xe buýt đến trường, có khi mất cả tiếng đồng hồ, còn khi kẹt xe thì chắc chắn muộn học. Một số cán bộ, công chức “sợ” đi xe buýt vì không phải bao giờ cũng tìm được tuyến thích hợp. Có người ở nhà đến cơ quan phải đi từ 3 đến 5 chặng xe mới tới nơi, vừa tốn tiền vừa mất rất nhiều thời gian.

Một lý do nữa, người dân chưa mặn mà với xe buýt vì cách phục vụ, chăm sóc hành khách của nhà xe thiếu ân cần, chu đáo. Trên các tuyến xe hiện nay, hiện tượng tài xế phóng nhanh, vượt ẩu, nhân viên ăn nói cục cằn, thờ ơ với khách không phải là ít. Thậm chí có chỗ còn xô đẩy, quát tháo hành khách. Bên cạnh đó, khá nhiều nhà chờ xe còn sơ sài, nhếch nhác, trong khi phải đứng đợi xe buýt từ 10 đến 15 phút. Không chỉ có vậy, khi trên xe buýt còn xảy ra nạn trộm cắp, móc túi, chen lấn, xô đẩy sẽ khó để vận động người dân lựa chọn phương tiện này.

Để người dân lựa chọn xe buýt làm phương tiện chính khi đi lại, chính quyền và ngành liên quan còn nhiều việc phải làm. Đó là quy hoạch lại lộ trình các tuyến; tăng điểm đậu, tăng biển báo và số xe cho các tuyến để hành khách không nhầm bến đậu, lên nhầm xe... Một khi xe buýt là phương tiện đi lại thuận tiện, an toàn, đem lại nhiều lợi ích cho người dân, mà ngay cả các vị lãnh đạo thành phố, sở - ngành, quận - huyện... cũng sử dụng, thì không cần vận động người dân cũng sẽ tự nguyện lựa chọn.

Lê Phi Hùng