QĐND - Miền Trung mới “chớm đông”, nhưng một số huyện miền núi tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, đã có rét đậm, rét hại. Một số xã vùng cao gia súc, gia cầm  bị chết hàng loạt. Xã Trà Cang, huyện Nam Trà My (Quảng Nam) đã có 148 con trâu, bò, dê bị chết. Theo thống kê của Phòng NN&PTNT huyện Nam Trà My, ngoài xã Trà Cang, các xã khác như Trà Nam, Trà Vân, Trà Tập, Trà Dơn... cũng có 137 con trâu, bò bị chết rét.

Tại xã Trà Cang cả 7/7 thôn đều có trâu, bò chết, có gia đình bị chết cả đàn trâu. Nhiều gia đình sản nghiệp trông cả vào trâu bò, thế mà chỉ qua vài ngày trở thành tay trắng. Không ít gia đình lâm vào cảnh nợ nần chồng chất, vừa thiếu sức kéo khi mùa màng tới, vừa phải lo để trả lãi, trả vốn tiền vay ngân hàng…

Ngoài nguyên nhân là do rét đậm, rét hại, còn một nguyên nhân khác là tập tục chăn nuôi của người dân ở đây là thả rông, để trâu, bò ngủ “tự do” ngoài rừng, trời rét không có các biện pháp tránh rét cho trâu, bò, không có chế độ “dinh dưỡng” hợp lý… Nói tóm lại, không được chăm sóc, bảo vệ kịp thời, nên thiệt hại xảy ra là điều không thể tránh khỏi. Một số hộ chăn nuôi lúc này mới lo làm chuồng trại nhưng trâu, bò vẫn cứ chết (!)  

Ảnh minh họa: internet

Trâu, bò là “đầu cơ nghiệp” của nhà nông, đặc biệt là nhà nông ở vùng sâu, vùng xa, vùng còn gặp nhiều khó khăn, vất vả. Trâu, bò không chỉ có vai trò lớn trong sản xuất nông nghiệp, mà còn là tài sản lớn nhất của mỗi gia đình. Thiệt hại đã xảy ra, khó khăn là điều không thể tránh khỏi với bà con nông dân. Vấn đề cần bàn lúc này là ngành chăn nuôi của các địa phương phải xuống ngay với dân, cùng với chính quyền sở tại, tìm các biện pháp để chăm sóc, bảo vệ số trâu, bò còn lại.

Trước mắt, khẩn trương áp dụng ngay các biện pháp chống rét cho trâu, bò, tăng cường thêm thức ăn nhiều dinh dưỡng, giàu đạm, đủ vitamin… Đồng thời, tiến hành việc vệ sinh phòng dịch, tiêm vắc-xin phòng, chống các bệnh truyền nhiễm; có chế độ theo dõi chặt chẽ sức khỏe của trâu, bò…; có chính sách khoanh nợ, giãn nợ cho các hộ đã vay vốn để chăn nuôi.

Về lâu dài, không thể để tồn tại tập tục chăn nuôi lạc hậu như lâu nay. Được biết, ngay từ khi mùa rét chưa đến, Phòng NN&PTNT huyện Nam Trà My đã hỗ trợ cho các hộ chăn nuôi ở các xã vùng cao làm chuồng trại, đồng thời tập huấn kỹ thuật chống rét cho trâu, bò… Nhưng, kết quả không được như mong muốn. Theo chúng tôi, như thế là chưa đủ, bởi tập tục chăn nuôi lạc hậu lâu đời đã ăn sâu vào tiềm thức người dân. Nông dân cần được tuyên truyền nhiều hơn nữa về sự nguy hại của biến đổi thời tiết; về những tác hại của việc chăn nuôi thiếu khoa học. Cũng nên kết hợp giữa tuyên truyền và biện pháp hành chính… Chỉ có như vậy “đầu cơ nghiệp” của nhà nông mới được bảo vệ hiệu quả.

Đặng Trung Hội