Hội nghị hai tuần của Liên hiệp quốc về biến đổi khí hậu toàn cầu (COP) vừa khai mạc tại Cô-pen-ha-gen, Đan Mạch, được coi là "bước ngoặt lịch sử trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu". Hội nghị thu hút sự tham gia của 192 thành viên của Liên hiệp quốc và đặc biệt có tới 105 nguyên thủ quốc gia tham dự.

Biến đổi khí hậu gây hạn hán tại nhiều nơi trên thế giới. Ảnh minh họa/internet.

Một hội nghị thu hút sự quan tâm của cả thế giới, chứng tỏ, vấn đề môi trường đã trở nên cấp thiết đến nhường nào. Hơn nữa, đó không chỉ là vấn đề, mà còn là trách nhiệm của những quốc gia đã đánh đổi môi trường lấy sự phát triển kinh tế, những nước đang có nền sản xuất công nghiệp phát triển... Đã đến lúc phải cân đối lại chính sách phát triển. Nếu không, hậu quả sẽ là khôn lường, như sự cảnh báo trong một bức tranh biếm họa: Một con kỳ đà ngoác cái miệng rộng gớm ghiếc, nuốt từng khúc đuôi của mình mà cứ tưởng đang thưởng thức một món đặc sản!

Nhiều năm qua, Việt đã rất tích cực trong chiến lược bảo vệ môi trường. Những cơ quan quản lý chuyên về môi trường được thành lập, hàng ngàn hoạt động bảo vệ môi trường được thực hiện, ý thức của người dân đối với vấn đề môi trường đã được nâng cao đáng kể… Và hơn hết, chúng ta đã có cả một hành lang pháp lý về vấn đề môi trường.

Tuy nhiên, vẫn còn những vụ việc đáng tiếc xảy ra. Điển hình gần đây là vụ Công ty Vedan Việt Nam “bức tử” sông Thị Vải, gây thiệt hại cho đời sống hàng vạn người dân và hàng ngàn héc-ta đất nông nghiệp. Gần đây, những hình ảnh từ những trận bão, lũ khốc liệt khiến chúng ta không thể không suy nghĩ. Đó là việc nhiều khu dân cư bị xóa sổ tại Bình Định, Quảng Trị, Quảng … Sau bão, nhiều địa phương, thậm chí cả Vịnh Nha Trang, một trong những vịnh đẹp nhất thế giới, cũng biến thành bãi rác... Vấn đề là ở chỗ, những bãi rác này là hậu quả của những hành vi phá rừng bừa bãi và phổ biến đang tràn lan. Nạn phá rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ đang là nỗi bức xúc trong công luận và dư luận. Nhưng có vẻ các cơ quan chức năng đang bất lực trước nạn này.

Nguyên nhân?

Dù vấn đề môi trường đã được coi trọng, thậm chí đặt cả vào bàn nghị sự của cơ quan lập pháp, thế nhưng, vẫn còn những lỗ hổng lớn. Những lỗ hổng đó nằm ở khả năng giám sát việc thực hiện Luật Bảo vệ Môi trường. Những lực lượng chức năng vẫn còn khá mỏng, chưa đủ sức liên tục thanh tra, kiểm tra các tổ chức, doanh nghiệp có nguy cơ gây hại cao cho môi trường. Ở một khía cạnh khác, hiện đang có không ít doanh nghiệp, vì lợi nhuận trước mắt mà cố ý lờ đi khoản kinh phí đầu tư cho xử lý chất thải công nghiệp.

Do đó, việc bảo vệ môi trường cần phải được đặt ở vị trí trọng tâm hơn. Đặc biệt, cần sự hoàn thiện hơn đối với lực lượng chuyên trách bảo vệ môi trường và khung chế tài đối với những hành động hủy hoại môi trường.

Về phía các doanh nghiệp, nên mở rộng tầm nhìn. Để phát triển bền vững, doanh nghiệp cần làm đồng thời hai việc, phát triển sản xuất và bảo vệ môi trường. Nếu không, sẽ rất có thể lại xảy ra những vụ việc đáng tiếc như Công ty Vedan Việt . Khi đó, thương hiệu của doanh nghiệp sẽ bị ảnh hưởng, sản phẩm của doanh nghiệp sẽ bị người tiêu dùng tẩy chay.

Và cuối cùng, đối với mỗi người dân, ý thức bảo vệ môi trường ngày càng cần được nâng cao. Bởi lẽ, bảo vệ môi trường chính là bảo vệ môi trường sống của mỗi người, cũng chính là bảo vệ môi trường xanh, sạch, đẹp của quốc gia và của toàn thế giới.

SĨ BÌNH