Trí thức là tài năng, là loại cán bộ quí của Đảng. Ảnh: Internet

Trí thức là tài năng, là loại cán bộ quí của Đảng, của dân tộc. Xã hội Việt Nam luôn trọng hiền tài, trông đợi và đòi hỏi ở hiền tài, xưa cũng vậy và nay càng vậy. Vì thế, xã hội hay lên tiếng cảnh tỉnh thứ trí thức “tháp ngà”, thứ cán bộ “tròn vo”.

Cách đây ít năm, một đồng chí cán bộ cấp cao của Đảng khi gặp gỡ các giáo sư, tiến sĩ của Đại học Quốc gia và một số đại học tại Hà Nội đã nói một cách hình ảnh: Đất nước đổi mới mạnh mẽ, sâu sắc ví như một cuộc vượt dốc. Những hòn đá tròn vo đặt lên dốc sẽ bị trôi tuột, chỉ những hòn đá có trọng lượng, góc cạnh mới bám được vào sườn dốc và vào nhau để xây từng bậc lên cao.

Sự nghiệp đổi mới tạo điều kiện cho đất nước mở mang, phát triển giáo dục, đào tạo, tổ chức sử dụng nhân tài, song mặt khác, sức ép cơm áo, tiến thân đã đưa hàng chục vạn trí thức của chúng ta trở thành “công chức hóa”, lo làm công ăn lương và kiếm sống thêm bằng nhiều cách, nhiều nguồn khác, lắm khi ngoài chuyên môn, sở trường của mình.

Mặc dầu chúng ta đã cố gắng rất nhiều để “giải quan liêu hóa”, “giải bao cấp hóa” để trí thức càng sát gần với thực tế, khoa học đi vào sản xuất nhưng thực tế quá trình này vẫn còn nhiều khó khăn, sản phẩm, thành tựu khoa học chưa “bán được” đúng với giá trị, trí thức chưa sống được bằng chất xám của chính mình, lương giáo sư, kỹ sư bậc cao hiện giờ không hơn cán bộ, nhân viên các cơ sở kinh tế thời thượng,… Điểm lại bức tranh của giới trí thức nước ta hiện nay thật đa dạng và phức tạp. Điều này âu cũng là tự nhiên trong quá trình chuyển đổi. Song thật đáng mừng là trong bức tranh ấy đã nổi lên nhiều điểm sáng. Có những ngành nghề, lĩnh vực gần như mới toanh trong kinh tế nước ta đã xuất hiện số trí thức, kỹ sư, công nhân tay nghề cao, ngày càng có khả năng tự lực đảm nhiệm các công trình, công việc đòi hỏi trình độ khoa học kỹ thuật cao. Đó là những lĩnh vực như lắp máy, đóng tàu, dầu khí, điện tử - tin học, tài chính, ngân hàng, xây dựng, giao thông,… Lại có những trí thức “doanh nhân hóa” đứng ra lập các công ty kinh doanh hiệu quả. Tất nhiên, phải có tâm đức và tri thức, người lãnh đạo mới trọng dụng được trí thức. Song thực tế đó cũng cho thấy rõ nếu có trách nhiệm, tâm huyết, trí thức sẽ không trông chờ, ỷ lại, năng động dùng tri thức tìm đường đến với cuộc sống – đó là cái gốc của trí thức.

NGUYỄN MẠNH