Bãi bô-xít ở Đắc Nông

Khi đọc Kết luận của Bộ Chính trị về quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng bô-xít giai đoạn 2007-2015 và xét đến năm 2025, tôi thật sự xúc động. Thế là Tây Nguyên có thêm một hướng đi lên, xóa đói nghèo, tạo thế mới cho mình và góp phần cùng cả nước phát triển công nghiệp hóa-hiện đại hóa. Cũng lại một lần nữa, trong hai nhiệm kỳ Đại hội Đảng IX và X, Bộ Chính trị có văn bản về vấn đề khai thác bô-xít ở Tây Nguyên. Rõ ràng đây là vấn đề cực kỳ hệ trọng đối với đồng bào, chiến sĩ Tây Nguyên nói riêng và cả nước nói chung, được cân nhắc, triển khai từng bước cẩn trọng trong một lộ trình thống nhất.

Kinh nghiệm của thế giới và nước ta cho thấy, khi triển khai dự án dù lớn hay nhỏ, nhất là trong khai thác khoáng sản, nếu không cân nhắc kỹ lưỡng mọi mặt sẽ dẫn đến những hậu quả khó lường. Để có Kết luận này, những ý kiến đóng góp đúng đắn của các đồng chí nguyên lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước, các nhà khoa học, của những người dân tâm huyết đã được tiếp thu một cách nghiêm túc. Những lo lắng về hiệu quả, sự tác động với môi trường, đời sống văn hóa, xã hội đến quốc phòng-an ninh… đều chính đáng và tất thảy đều được lắng nghe, chuyển đến các cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bằng các phản biện khoa học nghiêm túc. Bộ Chính trị chỉ rõ: Tây Nguyên là khu vực nhạy cảm, kết cấu hạ tầng còn thấp kém, việc triển khai các dự án nhất thiết phải bảo đảm lợi ích trước mắt và lâu dài, sự phát triển bền vững, đặc biệt quan tâm đến hiệu quả tổng thể kinh tế-xã hội và quốc phòng-an ninh, môi trường tự nhiên và môi trường văn hóa, giữ gìn bản sắc văn hóa các dân tộc.

Có thể nói, định hướng của vấn đề thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng bô-xít là rất rõ ràng: đi từ nhỏ đến lớn, vừa làm vừa rút kinh nghiệm; sử dụng lao động trong nước, chỉ sử dụng lao động nước ngoài khi cần thiết; lựa chọn công nghệ hiện đại; thực hiện nghiêm ngặt các quy định bảo vệ môi trường thì mới tiếp tục triển khai; hoàn thổ và trồng rừng ngay sau khi khai thác…

Trong cuộc đời mấy chục năm làm báo của mình, tôi có dịp chứng kiến nhiều dự án, công trình trọng điểm mà khi quyết định triển khai, đã nảy sinh các ý kiến khác nhau. Những lúc đó, bằng nhiệt huyết của "trái tim nóng” và sự sáng suốt của "cái đầu lạnh”, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các nhà khoa học, đồng bào và chiến sĩ cả nước đã cùng chia sẻ suy nghĩ, cẩn trọng cân nhắc mọi mặt, đi đến những quyết định đúng đắn, tạo nên thế và lực mới cho từng khu vực, vùng miền nói riêng và cả nước nói chung. Bô-xít Tây Nguyên cũng đang được triển khai theo phương cách đó.

Những ngày này, trong không khí kỷ niệm 50 năm ngày truyền thống Bộ đội Trường Sơn-mở Đường Hồ Chí Minh, 34 năm ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, hơn 20 năm đổi mới, trong tâm thức mỗi người hẳn cũng có mong muốn Tây Nguyên nhanh chóng được hưởng thành quả của nền độc lập và sự nghiệp đổi mới. Rất cần các thông tin đầy đủ, thường xuyên, tạo sự thống nhất trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, sự đồng thuận của toàn xã hội trong xây dựng và triển khai quy hoạch, kế hoạch khai thác bô-xít Tây Nguyên. Sự cẩn trọng đó là cần thiết mỗi khi chúng ta bước vào một dự án, công trình quan trọng của quốc gia.