Giá xăng tăng, mối lo của người dân. Ảnh Vnn

Tuần qua, cả thế giới cùng căng thẳng theo giá xăng dầu và giá vàng leo thang. Những thông tin về việc giá xăng, dầu tăng như vũ bão và kỷ lục mới của giá dầu thô lên tới 90 rồi 98 USD/thùng đã gây sốc lớn cho nhân loại.

Tại một quốc gia mới chỉ khai thác được dầu thô, chưa chế biến được xăng dầu tiêu dùng như Việt Nam, giá xăng, dầu thế giới tăng cao đã gây áp lực lớn cho nền kinh tế. Các doanh nghiệp nhập khẩu xăng, dầu đã đồng loạt đề nghị xin tăng giá bán. Thế nhưng nếu tăng giá xăng thì chắc chắn sẽ theo "phản ứng dây chuyền", nhiều mặt hàng khác sẽ tăng giá theo. Trong khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đến cuối tháng 10 so với đầu năm đã tăng 8,12%, gánh nặng giá cả sẽ đè nặng trên vai người dân. Vì lý do này mà Chính phủ vẫn chưa đồng ý việc tăng giá bán xăng, dầu trong nước. Dư luận nhân dân rất hoan nghênh và đồng tình với việc làm này của Chính phủ.

Tuy nhiên, theo phân tích của nhiều chuyên gia kinh tế, chúng ta phấn đấu bao nhiêu năm mới vào WTO và đã hội nhập vào nền kinh tế thế giới thì phải chấp nhận giá cả theo giá thế giới , vì thế, không thể bao cấp mãi cho giá xăng, dầu. Mặt khác, việc không tăng giá bán xăng, dầu trong nước sẽ gây ra buôn lậu qua biên giới. Nhà nước đang bù lỗ cho xăng, dầu để giữ ổn định mặt hàng này, nhưng ngân sách Nhà nước không thể bù lỗ mãi, ngân sách đã thất thu do giảm thuế nhiều mặt hàng, nay lại còn lo khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh nặng nề trên cả nước. Chính vì thế, đã có những ý kiến đề nghị : Trong bối cảnh giá cả thế giới hiện nay, người tiêu dùng và doanh nghiệp kinh doanh xăng, dầu phải chia sẻ. Doanh nghiệp phải cắt giảm chi phí, tiết kiệm giá thành và người tiêu dùng phải chấp nhận mặt bằng giá mới. Nhưng chúng ta cũng không thể tăng giá ngay theo giá cả thế giới mà cần phải có bước đi thích hợp.

Mặc dù giá thế giới tăng làm CPI ở Việt tăng theo, nhưng chắc chắn đây không phải là nguyên nhân quan trọng nhất vì nếu thế, các nước trong khu vực như Trung Quốc, Thái Lan… cũng phải chịu những cú sốc giá tương tự. Thế nhưng chỉ số giá tiêu dùng ở các nước này trong 10 tháng đầu năm nay chỉ dao động trong khoảng 4-5%. Vì vậy, theo phân tích của nhiều chuyên gia, CPI ở Việt tăng chủ yếu vì những lý do nội tại của nền kinh tế. Vì thế, cùng với việc điều chỉnh giá xăng, giải pháp kiềm chế giá các mặt hàng khác phải được chú trọng, không thể để tình trạng độc quyền doanh nghiệp về giá, định giá bất hợp lý, đầu cơ nâng giá, không thực hiện niêm yết giá. Dư luận đồng tình với ý kiến kết luận của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng trong phiên họp thường kỳ của Chính phủ tháng 10: "Trong công tác quản lý, điều hành giá cả phải tập trung vào các giải pháp đẩy mạnh sản xuất, lưu thông, kiên quyết không để thiếu hụt nguồn hàng; tăng cường chống đầu cơ, buôn lậu; duy trì mức giá cả phù hợp trên nguyên tắc của nền kinh tế thị trường, không mở rộng và tiến tới chấm đứt việc Nhà nước bù lỗ"./.

Đỗ Phú Thọ