Chị Nhung, trước ở khu vực quận Cầu Giấy (Hà Nội), cuối tuần qua chuyển về làm hàng xóm nhà tôi. Theo lệ, chị sang chào xã giao gia đình chúng tôi và việc đầu tiên chị quan tâm là khu vực mình có ai dạy chữ, kịp liên hệ cho cháu đích tôn sắp kết thúc lớp Lá (6 tuổi) “tầm sư học đạo” ngay trong dịp hè. Tôi vội phản ứng và dẫn ra qui định không cho phép dạy chữ ở bậc Mầm non, song chị lại đưa ra lý lẽ nếu không học hè, vào năm học mới là thua ngay các bạn cùng lớp. Chị dẫn chứng, năm trước gia đình chị tuân theo Sở Giáo dục-Đào tạo và muốn tuổi thơ của cháu ngoại được vui chơi thoả thích nên dịp hè không cho cháu học chữ. Thế là cả một học kỳ đầu, cứ buổi tối, bố mẹ cháu phải vật lộn để cháu theo kịp chương trình!

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, có trường hợp vào lớp 1, bạn bè trong lớp cơ bản đã biết đọc, biết viết, còn con mình thì vẫn chưa biết phát âm, viết chữ thì như đánh vật, thế là những hôm tiếp theo, đến giờ học, cháu tìm mọi cách để không phải đến trường. Ngược lại, có cháu học trước nên biết hơn bạn, được khen, tự mãn, không tập trung dẫn đến mất đi những kiến thức cơ bản.

Lớp học mầm non. Ảnh: Internet

Chưa hết, có một số trường Mầm non vì áp lực thành tích, nên đã dạy chữ cho các cháu, trong khi đa phần các cô giáo dạy trẻ chỉ được đào tạo kỹ năng chăm sóc, nuôi dưỡng, tổ chức các hoạt động vui chơi tập thể chứ không có chức năng dạy bậc tiểu học. Đặc biệt, các công trình nghiên cứu khoa học và các chuyên gia giáo dục đã kết luận, cơ quan thần kinh của trẻ Mầm non chưa phát triển toàn diện; cơ xương tay còn yếu không phù hợp với việc ngồi một chỗ hàng giờ và nếu sớm “luyện, gò” các cháu sẽ có nguy cơ sai lệch về vóc dáng, suy nghĩ, thậm chí gây hậu quả khó lường cho tương lai.

Trong Hội nghị giao ban ngành Giáo dục vừa được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh ngày 31-3 vừa qua, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thiện Nhân đã đặc biệt lưu ý các tỉnh, thành phố cần phải kiên quyết và triệt để chấm dứt hiện tượng dạy chữ trong bậc Mầm non. Đây là một chủ trương rất đúng và đáng ra phải được thực hiện từ nhiều năm qua, song trong xã hội, từ nhà trường, cô giáo đến các bậc làm cha mẹ lại có quan điểm, cách nhìn nhận chưa thống nhất. Lẽ ra, cần trang bị cho bé những khái niệm cơ bản về thay đổi môi trường, về trường lớp, về cô giáo, bạn bè mới và khơi dậy khả năng khám phá, hứng thú tìm hiểu thiên nhiên, vật nuôi, cây trồng quanh ta, thì không ít người lớn chỉ nghĩ đến lợi ích trước mắt, thậm chí chỉ vì sự ganh đua hẹp hòi nên vô tình đã biến con em mình gần như thành một cái máy, làm mất đi sự trong sáng, ngây thơ vốn có.

Để thực hiện tốt kết luận của Phó thủ tướng Chính phủ và nhất là để trẻ thơ không phải lao vào học trước, học chữ ngay trong ngày hè dẫn tới áp lực cạnh tranh vô lý, là việc làm không chỉ của riêng các bậc làm cha mẹ, của cô giáo và nhà trường, mà là việc chung của toàn xã hội. Trước hết, trả cô giáo Mầm non về đúng vị trí, vai trò, nhiệm vụ; loại bỏ triệt để việc thi tuyển vào lớp 1; các cụm dân cư, phường xã, thôn xóm, phối hợp với các gia đình tổ chức, tạo điều kiện cho các cháu nhỏ được hoạt động vui chơi bổ ích trong dịp hè. Lớp 1, những nét chữ khai tâm có thể nguệch ngoạc, nhưng đó là chuyện bình thường, thậm chí đáng yêu. Hãy tạo cho  các cháu  môi trường vừa học-vừa vui chơi hồn nhiên, thoả thích để chúng ta có một thế hệ tương lai phát triển toàn diện.

Đỗ Nam Thắng