Lực lượng chữa cháy đang cố gắng dập tắt đám cháy tại chợ Lớn Quy Nhơn (Bình Định) (ảnh thanhnienonline)

Chuyện cháy chợ Lớn Quy Nhơn (Bình Định), vụ “rút ruột” công trình xây dựng Trung tâm hội nghị Công đoàn Việt Nam (số 1A, Yết Kiêu, Hà Nội) hay chuyện một số lãnh đạo chính quyền địa phương thiếu trách nhiệm, chủ quan trong phòng, chống các cơn bão số 9, số 10, từng bị Chính phủ nhắc nhở, phê bình, và ngay cả con số 13.253 vụ tai nạn giao thông làm 11.489 người chết trong 11 tháng của năm 2006... cho ta thấy nhiều điều. Nhưng có lẽ một trong những điều đáng nói nhất, được lưu tâm nhất là bệnh quan liêu.

Rõ ràng việc Ban Quản lý chợ không nắm được tình hình kinh doanh và thực trạng công tác phòng cháy, chữa cháy của chợ, xe cứu hỏa chuyên nghiệp chết máy khi vào ứng cứu; việc lãnh đạo, chính quyền một số địa phương không biết dân ở đâu, dân làm gì khi bão đổ vào và việc cấp ủy, chính quyền, cơ quan chức năng thiếu sâu sát trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông... là một trong những nguyên nhân dẫn đến những thảm họa đau lòng. Bão lửa, bão giông rồi sẽ qua đi, nhưng bão lòng thì vẫn cứ âm ỉ. Đau thương, mất mát, sự khốn khó do những thiệt hại qua từng vụ việc đang đè nặng lên hàng ngàn, hàng vạn gia đình. Hẳn trái tim mọi người đều nhói đau và động lòng thương cảm. Càng đau, càng thương chúng ta càng thấu hiểu tính nguy hiểm của tệ quan liêu. Biểu hiện của căn bệnh quan liêu là những người, những cơ quan lãnh đạo từ cấp trên đến cấp dưới không sâu sát thực tế, nắm không chắc tình hình cơ sở, không theo dõi, quản lý, giáo dục được cấp dưới, xa rời quần chúng nhân dân. Trong công việc, cá nhân, tập thể mắc bệnh quan liêu thường chỉ nhìn hình thức, không quan tâm đến nội dung nên xem xét sự việc thiếu toàn diện, một chiều;nắm vấn đề không sâu, nặng về chỉ thị, hành chính trên giấy, thiếu kiểm tra, đôn đốc cụ thể đến nơi đến chốn... Như thế, chẳng khác nào quan liêu ấp ủ, dung túng, chở che cho tham nhũng, lãng phí nảy sinh, phát triển. Những người, những tập thể quan liêu thì sớm hay muộn cũng lâm bệnh tham nhũng, lãng phí.

Như thế cũng có nghĩa quan liêu là bạn đồng hành, là mầm mống của tham nhũng, lãng phí. Dư luận cho rằng, muốn chống được tham nhũng, lãng phí thì trước hết phải tẩy sạch được bệnh quan liêu. Không phải ngẫu nhiên mà Bác Hồ của chúng ta nói rằng: “Cần phải coi quan liêu là kẻ thù nguy hiểm của nhân dân”. Đúng như vậy, không như giặc xâm lăng, quan liêu là thứ giặc vừa vô hình, vừa hữu hình. Nó chỉ hiện nguyên hình khi sự thật được phanh phui, khi có vụ việc xảy đến mà điển hình như đã kể trên. “Giặc” quan liêu không mang súng, mang gươm, mang giáo nhưng nó ngấm ngầm nằm ngay trong nội bộ các tổ chức, trong ý thức cá nhân và chỉ chờ thời cơ là trỗi dậy phá hoại công việc tập thể, phá hoại sự nghiệp cách mạng của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta. Để phòng, chống loại “giặc” nguy hiểm này, chúng ta phải làm nhiều việc nhưng có lẽ trước hết là phải làm sao để tăng cường sức đề kháng cho mỗi người, mỗi tập thể. Phương cách tốt nhất với tập thể là phải thường xuyên tăng cường các biện pháp quản lý, giáo dục, rèn luyện các thành viên. Mặt khác, tập thể phải tạo môi trường và điều kiện thuận lợi để các cá nhân học tập, rèn luyện. Khi đã được tập thể quan tâm, tạo cơ hội thì cá nhân phải có trách nhiệm tự rèn luyện, tu dưỡng, phấn đấu vươn lên. Chỉ khi nào toàn Đảng, toàn dân đồng tâm hiệp lực thì mới hy vọng xây dựng được đội ngũ cán bộ vừa có tài, vừa tận tâm với công việc và có nghĩa với đồng loại. Động cơ của người làm cách mạng chân chính là triệt tiêu cái xấu, vun trồng cái mới, cái tiến bộ, xây dựng chế độ xã hội mới. Có thể nói, nếu cái tốt, cái tích cực vượt lên thắng thế trong mỗi con người, nếu tập thể có nhiều con người tốt thì cái xấu nói chung và bệnh quan liêu, tham nhũng nói riêng sẽ không có đất để ngóc đầu.

PHÙNG KIM LÂN