Sự cố hàng chục điểm sạt lở lớn trên tuyến đường sắt Hà Nội-Lào Cai tại địa bàn huyện Bảo Thắng sáng 26-7 làm cho việc vận chuyển hành khách, hàng hóa trên tuyến đường sắt huyết mạch phía tây bị tê liệt. Trước đó, trận mưa to ngày 11-7 đã cắt đứt hoàn toàn tuyến tỉnh lộ 127 từ huyện Mường Tè đi thị xã Lai Châu và các tỉnh Điện Biên, Lào Cai, làm giao thông ngừng trệ trong nhiều ngày. Mới bước vào mùa mưa bão, tình trạng sạt lở nghiêm trọng trên nhiều tuyến giao thông đã rất đáng báo động.

Hơn 100 công nhân đã được huy động để khắc phục vụ sạt lở núi. (Ảnh: báo Lào Cai)

Các vụ sạt lở trên nhiều tuyến đường, trong đó có cả các tuyến mới khánh thành, đưa vào khai thác sử dụng có một phần nguyên nhân từ khâu thiết kế, thi công. Tuy nhiên, tại không ít vị trí, nguy cơ sạt lở đã được cảnh báo trước, nhưng ngành giao thông lại chưa có biện pháp chủ động để khắc phục. Đi trên quốc lộ 6, bằng mắt thường cũng có thể thấy hàng loạt điểm ta-luy thẳng đứng có thể sạt lở bất cứ lúc nào, nhưng khi xảy ra sự cố, đơn vị quản lý tuyến đường thường giải thích do nguyên nhân bất khả kháng bởi điều kiện thời tiết và địa chất kiến tạo. Nhiều vị trí nhà dân dưới chân núi, mặc dù thấy rõ nguy cơ sạt lở, nhưng người dân xem thường; chính quyền địa phương không kiên quyết di dời, nên nhiều vụ sạt lở bất ngờ xảy ra gây thiệt hại lớn về người, tài sản.

Dưới góc độ kinh tế, việc xử lý sớm các điểm có nguy cơ sạt lở sẽ tiết kiệm thời gian, kinh phí hơn nhiều so với khi xảy ra sạt lở, gây ách tắc, thiệt hại về người, tài sản... rồi mới khắc phục hậu quả. Đặc biệt sự cố xảy ra vào ban đêm, rất khó khăn, bị động trong việc điều động lực lượng, phương tiện, vật tư... đến hiện trường. Hơn nữa, việc ách tắc tuyến đường ảnh hưởng lớn đến giao thông đi lại, vận chuyển người, hàng hóa, thiệt hại lớn về kinh tế. Chúng ta đã có những bài học xương máu về sự chủ quan, thiếu chủ động trong phòng, chống lụt bão, sự tắc trách trong dự báo thời tiết của cơ quan chức năng. Tuy nhiên, tình trạng sạt lở trên các tuyến đường ít được quy rõ trách nhiệm, mà phần lớn đổ tại... nguyên nhân khách quan. Phòng, chống thiên tai nói chung, bảo đảm giao thông trong mùa mưa bão nói riêng phải đặt lên hàng đầu việc chủ động phòng, tránh mới góp phần giảm thấp nhất thiệt hại về người, tài sản.

NGUYỄN ANH TUẤN