Ảnh chỉ có tính minh họa/Internet

QĐND - Hiện nay, nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và một số tỉnh lân cận (Bình Dương, Đồng Nai...) đang xảy ra tình trạng nhiều công nhân mong muốn được tăng ca, thậm chí muốn làm vượt cả số giờ theo quy định của luật lao động. Nguyên nhân chủ yếu vì vấn đề thu nhập.

Lương tối thiểu của người lao động qua các năm đều được điều chỉnh tăng, nhưng rất hạn chế, mặt khác do giá cả hàng hóa thiết yếu tăng nhanh hơn, đã làm cho tiền lương thực tế giảm sút. Để giải quyết những khó khăn trong cuộc sống và phần nào giúp đỡ gia đình, rất nhiều công nhân có nguyện vọng được làm tăng ca. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp không thể đáp ứng. Trong hoàn cảnh kinh tế khó khăn, việc giữ đơn hàng cũ và tìm kiếm đơn hàng mới là điều không đơn giản đối với doanh nghiệp. Chưa kể, nhiều doanh nghiệp ngưng hoạt động hoặc giải thể. Khách hàng của một số doanh nghiệp yêu cầu rất nghiêm ngặt về chế độ làm việc nên công nhân muốn làm thêm giờ nhiều hơn quy định là điều không thể. Thứ ba, và cũng là nguyên nhân quan trọng nhất - từ những quy định của luật lao động. Ví dụ như, đối với ngành may, luật lao động đã quy định chỉ được tăng ca tối đa 300 giờ/năm.
Những quy định của luật lao động được hình thành trên cơ sở những nghiên cứu khoa học về khả năng lao động và nhằm bảo đảm quyền lợi của công nhân, tránh tình trạng người sử dụng lao động vắt kiệt sức nhân công tại những thời điểm sản xuất phát triển. Đặc biệt, luật lao động càng có ý nghĩa trong hoàn cảnh hoạt động của công đoàn chưa thực sự tích cực, chưa bảo vệ được người lao động trước những yêu cầu không hợp lý của chủ doanh nghiệp.
Làm việc tăng ca để có thêm thu nhập là nguyện vọng chính đáng của người lao động. Luật lao động ra đời, hạn chế thời gian làm thêm giờ, là để bảo vệ người lao động. Để giải quyết mâu thuẫn này, thực chất, hoàn toàn không khó. Vấn đề nằm ở tổ chức công đoàn cơ sở. Nếu hoạt động công đoàn tại doanh nghiệp đủ mạnh (có chuyên môn, có trách nhiệm, đại diện cho quyền lợi chính đáng của công nhân), công đoàn có thể đứng ra đại diện cho nguyện vọng của công nhân, thỏa thuận với chủ sử dụng lao động về thời gian lao động tăng ca, thì quy định về làm thêm giờ trong luật lao động sẽ trở nên dễ vận dụng cho cả hai phía. Nguyện vọng được làm thêm giờ, tăng ca để cải thiện đời sống công nhân, xét cho đến cùng , thì đây cũng là giải quyết vấn đề phát triển kinh tế đi đôi với giải quyết an sinh xã hội như tinh thần Nghị quyết của Đảng đã đề ra về “khoan sức công nhân”.

Sĩ Bình