Một lần nữa, trên địa bàn cả nước lại “ sạch” dịch cúm gia cầm. Tính đến hết ngày 28-3, ổ dịch cuối cùng xuất hiện tại thành phố Cần Thơ đã qua 21 ngày.

Một hộ chăn nuôithủy cầm tạiPhù Lỗ, Đông Anh, Hà Nội (ảnh Phúc Thắng)

Dịch cúm đã tạm được ngăn chặn, khống chế, nhưng nguy cơ trở lại vẫn là thường trực. Bởi, vi-rút cúm H5 tiềm ẩn mọi lúc, mọi nơi và có thể bùng phát dịch bất cứ lúc nào nếu chủ quan, lơ là trong phòng, chống dịch. Đã và đang xảy ra một thực tế, trong khi các cơ quan cấp trên từ Chính phủ, Ban chỉ đạo Quốc gia đến các bộ, ngành… phải đôn đáo chỉ đạo, chạy ngược xuôi lo phòng, chống dịch, thì tại nhiều địa phương, nhất là cấp cơ sở như thôn, bản, xã, phường lại thờ ơ, tắc trách với việc này. Còn nhớ, trong “chu kỳ cúm” thứ năm (diễn ra vào cuối năm 2006), có tới 5 chủ tịch xã ở An Giang bị kỷ luật vì thiếu trách nhiệm trong phòng, chống dịch. Nhiều cơ sở, hộ chăn nuôi xuất hiện gia cầm chết nhưng giấu diếm, không báo cáo; có trường hợp còn ăn cả thịt gia cầm trong đàn đã nhiễm dịch; tiến hành ấp nở, giết mổ, vận chuyển trái phép... Mới đây, Chi cục trưởng Chi cục Thú y tỉnh Bạc Liêu còn tiết lộ, ở địa phương ông, có người còn nghĩ rằng, cái gì mà Nhà nước cấm thì hiệu quả kinh doanh cũng cao, vì ít người làm, dễ bán hàng. Vì thế, vẫn có tình trạng ấp nở chui gia cầm!

Cho đến nay, vẫn thiếu văn bản pháp luật quy định rõ trách nhiệm cá nhân hoặc chế tài xử lý không được thực hiện nghiêm, từ việc tiêm phòng, điều kiện ấp nở, giết mổ đến vận chuyển gia cầm…Vì vậy, ngoài giáo dục, nâng cao ý thức cộng đồng trong phòng, chống dịch, cũng cần có chế tài đủ sức răn đe, đặc biệt những trường hợp cố tình vi phạm. Mặt khác, để phát hiện nhanh, tiêu diệt gọn các ổ dịch, hạn chế việc giấu dịch (hầu hết là do người dân tiếc vì sợ tiêu huỷ), Nhà nước nên hỗ trợ kinh phí đền bù ở mức hợp lý hơn, giúp người chăn nuôi giảm thiệt hại do phải tiêu huỷ gia cầm. Đây cũng là yếu tố để họ tự giác, tích cực, chủ động hơn trong phòng, chống dịch.

Trong 6 đợt dịch kể từ tháng 12-2003 đến nay, số lượng các địa phương bị nhiễm dịch và số gia cầm chết qua từng đợt giảm dần. Nếu như đợt đầu tiên (diễn ra từ tháng 12-2003 đến hết tháng 3-2004) dịch lây lan tại 2.574 xã, phường, thuộc 57 tỉnh, thành phố, thì đợt vừa qua (từ 16-2 đến 28-3-2007) chỉ diễn ra tại 5 xã, phường, thuộc 5 tỉnh, thành phố. Điều đó chứng tỏ, nếu các cấp chính quyền, cơ quan thú y cơ sở và chính người chăn nuôi, cùng tích cực, chủ động, không lơ là trong phòng, chống, thì hoàn toàn có thể khống chế, kiểm soát được dịch bệnh.

Lê Thiết Hùng