Đón khách. Ảnh: Internet

Có lẽ các bậc cha mẹ đều chung quan điểm này. Thương yêu con thì cưng chúng chứ không thể nuông chiều được. Có người ví cách đối xử với phương tiện giao thông công cộng bằng xe buýt ở các đô thị cũng như thế. Tuy nhiên vấn đề khác biệt là cách nhìn nhận hai khái niệm “cưng” và “chiều” có khách quan hay không!

Từ nhiều năm nay, do nhu cầu bức xúc giảm tải lưu lượng xe cá nhân trên đường phố, tạo thông thoáng cho giao thông đô thị, ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đều khuyến khích mọi người đi xe buýt với giá vé rất rẻ và đặt ra những quy định ưu tiên đặc cách cho xe buýt  khi lưu thông.

 Riêng Thành phố Hồ Chí Minh, mỗi năm phải rút từ ngân sách ra khoảng 600 tỉ đồng để trợ giá cho xe buýt hoạt động và cho phép xe buýt đi vào một số đường cấm các loại ô tô… Chính vì vậy, khi thấy nhân viên xe buýt mắc lỗi hoặc có hành vi thiếu ý thức văn hóa giao thông thì nhiều người lên án, cho là “cưng chiều quá hóa hư”! Gần đây, khi thành phố triển khai đồng thời nhiều công trình ngầm, dựng lên những rào chắn ngổn ngang trên đường phố, tăng thêm nạn ùn tắc giao thông thì dư luận lại kết tội xe buýt! Đúng là kích cỡ xe lớn, đi vào đường hẹp bởi rào chắn thì đương nhiên lấn át, cản trở các phương tiện lưu thông khác!

Phải thấy rằng, trong hơn 7.000 lái xe và nhân viên xe buýt thì những “lỗi văn hóa giao thông” trên đường cũng chỉ là “con sâu bỏ rầu nồi canh”. Không nên mặc cảm mãi với những lỗi ấy để phủ nhận phần lớn những lái xe và nhân viên xe buýt chấp hành nghiêm quy định và thể hiện nét đẹp văn hóa giao thông. Trước những sai phạm của xe buýt, Sở Giao thông-Vận tải Thành phố Hồ Chí Minh đã xử phạt nghiêm minh. Trung tâm quản lý xe buýt luôn luôn cầu thị, thông báo rộng rãi trên website và các đường dây điện thoại nóng 1900585814, 38214444 để trưng cầu ý kiến nhân dân phê bình, góp ý. Mặc dù xe buýt được hưởng những quyền ưu tiên cần thiết, song hơn 3.000 xe buýt chạy trên 112 tuyến xuôi, ngược phố phường đang hằng ngày, hằng giờ phải “chen chân” với hơn 100.000 xe ô tô tư nhân và hơn 2.000.000 xe đạp, xe gắn máy… Đó là một áp lực lớn, là thử thách và nỗi khổ của xe buýt giữa lúc nhiều rào chắn trên đường. Trong gian khó ấy, Sở Giao thông-Vận tải Thành phố Hồ Chí Minh thường xuyên nghiên cứu, điều chỉnh lộ trình: Có những xe chỉ dừng, đón trả khách ở một số ít trạm; có tuyến xe chuyên phục vụ học sinh, sinh viên hoặc chuyên phục vụ khách các chợ đầu mối… Hiện nay, thành phố đang khẩn trương hoàn thành đề tài “Hoàn thiện và phát triển mạng lưới tuyến xe buýt đến năm 2015” (do Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện) và tiếp tục mời Trường Đại học Giao thông-Vận tải Hà Nội tư vấn dự án “Quy hoạch, phát triển vận tải hành khách công cộng đến năm 2025”.

Đó là những tín hiệu vui. Tuy vậy, dù có thực hiện thành công các đề tài, dự án trên thì vẫn phải tăng cường tuyên truyền động viên, khuyến khích mọi người sử dụng phương tiện giao thông công cộng là xe buýt thì mới hy vọng hoàn thiện các đề án-sớm tạo nên đô thị thông thoáng. Chỉ có như vậy mới phá bỏ tỷ lệ đáng buồn: 7% số người dân đi xe buýt và 30% số ghế được sử dụng trong mỗi chuyến xe. Đến với xe buýt, góp ý với xe buýt cũng là biểu hiện “cưng và chiều” xe buýt với ý nghĩa tích cực. Trong tình hình hiện nay (khi chưa phát triển hệ thống tàu điện ngầm) thì số đông dân lưu thông trên đường bằng xe buýt là góp phần tích cực vào việc xây dựng môi trường đô thị văn minh.

ĐÀO VĂN SỬ