Tăng ni, phật tử tham dự Đại lễ Phật đản 2500 (Phật lịch) tại Học viện Phật giáo Việt Nam-Hà Nội

Có lẽ mỗi người Việt Nam đều cảm nhận sự kiện Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc lần đầu tiên được tổ chức trên đất nước mình như một niềm tự hào, một lẽ tự nhiên. Từ giữa đêm trường nô lệ hàng ngàn năm Bắc thuộc, Phật giáo đã du nhập vào Việt Nam, trở thành một thành tố văn hóa Việt Nam. Với bản chất từ bi hỉ xả, bao dung, nhân ái, Phật giáo đã sớm hòa quyện với đạo lý, tâm tính thương người như thể thương thân của con người Việt Nam. Từ hình ảnh ông Bụt (từ chữ budha-nhà Phật) hiện lên chở che cô Tấm trong truyện cổ tích Tấm Cám đến vai chèo Thị Kính - một người con gái, một nữ tu đức độ; từ huyền thoại về sự ra đời của nhà Lý với vị vua đầu triều gắn với sự phát triển của Phật giáo, sự giáo dưỡng của nhà sư Từ Đạo Hạnh đến sự tích về vị vua Trần Nhân Tông sau khi đánh thắng giặc Nguyên-Mông lập nên Thiền phái Trúc Lâm của Phật giáo Việt Nam… Đạo Phật đã nằm trong cõi nhân thế Việt Nam, góp phần bồi dưỡng, củng cố tuệ giác, tâm hồn, tình cảm Việt Nam. Đặc biệt hơn, ngay trong thời kỳ được tôn vinh là quốc giáo thì Phật giáo Việt Nam và con người Việt Nam vẫn không hề tách biệt Phật giáo với các tôn giáo khác mà thực hiện khoan dung tôn giáo, “tam giáo đồng hành”. Chính điều đó đã làm giàu thêm truyền thống đoàn kết toàn dân tộc Việt Nam. Từ ngàn xưa cho tới nay, bức tranh làng quê Việt Nam vẫn bình an, khoan hòa với mái chùa, mái đình bên cạnh miếu, phủ, đền, nhà thờ của các tôn giáo, tín ngưỡng khác, dân lương, dân giáo ở xen nhau cùng làng xã, cùng cánh đồng… Thuở thanh bình là vậy còn khi đất nước hữu sự, theo tinh thần yêu nước-đại đoàn kết Hồ Chí Minh, nhà chùa là nơi chở che cho những người yêu nước, cách mạng, nấu cơm, chữa chạy cho bộ đội, thương binh. Thế kỷ 20 từng chứng kiến những Tăng sư lên đường tòng quân bảo vệ Tổ quốc…

Phật giáo tại Việt Nam là tôn giáo nhập thế, đồng hành cùng dân tộc. Đó cũng là mục tiêu và phương thế của Phật giáo thế giới; nhất là trong những thập kỷ gần đây. Thật hạnh phúc cho mỗi nhà tu hành, mỗi Phật tử và mỗi người Việt Nam khi chủ đề của Đại lễ Phật đản 2008 - lễ hội văn hóa và tôn giáo lớn nhất trong năm của thế giới - trùng khớp với mục tiêu phấn đấu của toàn dân Việt Nam: “Phật giáo và xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.

Trước thềm Đại lễ Phật đản, chúng ta lại nhớ đến hình ảnh những đoàn Tăng ni, Phật tử xen trong những đoàn bộ đội, công an, nhân dân, những đạo hữu của các tôn giáo khác đến với những vùng lũ lụt, chăm nom, cứu trợ những gia đình bị nạn, những người nghèo, người già yếu, những người con tật bệnh hay lầm lạc; lại nhớ đến những ánh mắt trẻ thơ trong lớp học, những buổi đờn ca dưới mái chùa Khơ-me… Chung lưng đấu cật, đói no, hoạn nạn bên nhau, đó là truyền thống Việt Nam, là đặc sắc Phật giáo, tôn giáo Việt Nam, là điểm tựa để dân tộc ta, đất nước ta vững vàng vượt lên mọi thách thức.

MẠNH HÙNG