Một số nơi tình trạng sử dụng đất công sai mục đích vẫn diễn ra. Ảnh: Internet

Tình trạng sử dụng đất công sai mục đích hoặc không sử dụng, để bị lấn chiếm, cho mượn, cho thuê, chuyển nhượng trái phép đã trở nên nhức nhối và đáng báo động từ lâu nay. Sai phạm trong quản lý và sử dụng đất công diễn ra khắp các địa phương trong cả nước, nhưng giải quyết tình trạng này thì mỗi nơi làm một cách, chủ yếu chỉ mới dừng ở những vụ việc riêng lẻ.

Theo ước tính, cả nước có hàng chục triệu mét vuông đất công bị lấn chiếm, sử dụng sai mục đích, nhưng chưa có một thống kê đầy đủ về diện tích đất thuộc sở hữu nhà nước đang sử dụng sai quy định. Theo chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, từ 1-4-2008 đến 30-11-2008, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ tiến hành kiểm kê quỹ đất của các tổ chức được Nhà nước giao, cho thuê trên phạm vi cả nước. Đây sẽ là một chiến dịch “ra quân” của nhiều bộ ngành, địa phương, hứa hẹn những tín hiệu lạc quan cho vấn đề quản lý và sử dụng hiệu quả đất công. Cuộc tổng kiểm kê này cần được triển khai thật tốt, theo thời gian quy định, không để sót, làm rõ tính chất của từng mảnh đất, đánh giá được tình hình biến động, tranh chấp, lấn chiếm, sử dụng và việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của tổ chức đang quản lý, sử dụng. Tổng kiểm kê là bước đầu tiên làm cơ sở cho những bước đi cụ thể tiếp theo, gỡ dần “mớ bòng bong”, làm cơ sở xác định tính minh bạch trong quản lý, sử dụng đất, từ đó xác định các giải pháp phù hợp.

Tại các địa phương, nhất là những thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, vấn đề tăng cường quản lý và sử dụng đất công đã nhiều lần được đặt ra và nhiều giải pháp được thực hiện, nhưng hiệu quả thu được còn rất ít ỏi. Theo thống kê chưa đầy đủ, riêng Hà Nội vẫn còn khoảng 6 triệu mét vuông đất đang bị sử dụng sai mục đích. Đối với Thành phố Hồ Chí Minh, đến nay đã bước sang năm thứ 7 thực hiện Quyết định 80 của Thủ tướng Chính phủ về xử lý, sắp xếp lại nhà, đất thuộc sở hữu nhà nước trên địa bàn thành phố, nhưng mới thu hồi được khoảng hơn 300 nghìn mét vuông diện tích đất sử dụng sai mục đích, chiếm một phần rất nhỏ trong tổng diện tích quỹ đất thuộc sở hữu nhà nước đã kiểm kê. Ở nhiều ngành cũng có tình trạng tương tự. Mới đây, Bộ Tài Nguyên và Môi trường đã thống nhất với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, sẽ thu hồi 1-2 triệu héc-ta đất lâm nghiệp đã giao cho người dân nhưng chưa được sử dụng. Thực tế là có những trường hợp đất công bỏ hoang hoặc cho thuê, mượn sai quy định, xà xẻo, biến đất công thành đất tư. Chính quyền biết, người dân bức xúc nhưng vẫn không thể làm gì được, bởi thái độ bất hợp tác của tập thể và cá nhân sai phạm...

Rõ ràng, để giải quyết triệt để tình trạng quản lý đất công lỏng lẻo, sử dụng kém hiệu quả, sai mục đích, cần có quyết tâm và sự phối hợp đồng bộ từ trên xuống của các ngành, các địa phương. Nhưng quan trọng nhất vẫn là các cơ quan chức năng phát hiện, xử lý nghiêm đối với sai phạm.

MẠNH HƯNG