Những ai quan tâm đến sự nghiệp chấn hưng nền giáo dục nước nhà hẳn sẽ rất vui khi hay tin ngành giáo dục vừa công bố một bản quy chế về đánh giá, xếp loại học sinh trung học cơ sở và học sinh trung học phổ thông. Điều đáng mừng hơn, theo quy chế mới vấn đề phẩm chất đạo đức của học sinh đã được đề cao, việc xem xét xếp loại không chỉ trong quá trình học tập ở trường mà còn gắn với việc rèn luyện khi về nghỉ hè tại các địa phương.

Điểm mới rõ nhất là, những học sinh học lực cả năm từ trung bình trở lên nhưng hạnh kiểm xếp loại yếu thì phải rèn luyện thêm hạnh kiểm trong kỳ nghỉ hè. Nội dung, nhiệm vụ rèn luyện được thông báo cụ thể đến chính quyền, đoàn thể cấp xã, phường, thị trấn nơi học sinh cư trú. Kết thúc kỳ nghỉ hè, nếu được UBND cấp xã công nhận đã hoàn thành nhiệm vụ thì giáo viên chủ nhiệm mới đề nghị hiệu trưởng cho xếp loại lại về hạnh kiểm; nếu đạt loại trung bình thì được lên lớp và đương nhiên sẽ phải lưu ban nếu vẫn yếu. Đây chỉ là một trong nhiều chi tiết chứng tỏ bản quy chế này đã thể hiện rõ sự cộng đồng trách nhiệm, mối quan hệ giữa gia đình, nhà trường, địa phương và toàn xã hội đối với sự nghiệp trồng người.

Một thời gian dài, việc "học lễ", "học văn" thường chỉ được quan tâm trong nhà trường, thậm chí có trường chỉ coi trọng việc dạy kiến thức văn hóa mà xem nhẹ rèn phẩm chất đạo đức, lấy học lực làm căn cứ chính để xếp loại hạnh kiểm của học sinh. Quan điểm ấy đã tạo ra trong các em tư tưởng chỉ cần có kết quả học tập cao là đủ. Mặt khác, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương cũng không được đề cao, không ít địa phương, thậm chí cả các bậc phu huynh vì nhiều lý do đã "khoán" việc rèn giũa con, em cho thầy, cô trong nhà trường… Nhiều địa phương không quan tâm đến tổ chức các hoạt động hè cho học sinh. Có nơi tổ chức thì nội dung lại đơn điệu, học sinh thiếu mặn mà… Chính sự chưa đầy đủ trong nhận thức, thiếu đồng tâm trong hành động này là một trong những nguyên nhân dẫn đến những vụ việc trái với "luân thường đạo lý" báo hiệu sự sa sút về đạo đức trong học sinh.

Hẳn Bộ Giáo dục và Đào tạo đã thấy rõ điều này và việc công bố bản quy chế đề cao trách nhiệm của gia đình, địa phương trong giáo dục, rèn luyện học sinh là một trong những việc làm cần thiết. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng, chủ trương đúng nhưng trước tác động từ mặt trái của cơ chế thị trường nếu không theo dõi, quản lý chặt thì ai dám bảo rằng không xảy ra chuyện gia đình lo lót để cho con em có bản nhận xét đẹp và vì nhiều lý do tế nhị địa phương "ký đại" xác nhận việc rèn luyện hè của học sinh… Điều này đồng nghĩa với việc không chỉ đề cao trách nhiệm ở tất cả các khâu, các bước trong quy trình mà đi kèm với đó cần phải có biện pháp xử lý nghiêm minh với mọi hành vi vi phạm quy chế của các tập thể và cá nhân. Làm được như thế tin chắc việc xếp loại hạnh kiểm, học lực của học sinh sẽ bảo đảm đúng nguyên tắc khách quan, chính xác, công bằng, công khai, đúng chất lượng.

PHÙNG KIM LÂN