QĐND – Ngày 1-7, Luật Đất đai năm 2013 bắt đầu có hiệu lực thi hành. Người dân và doanh nghiệp đang kỳ vọng vào đạo luật này với nhiều nội dung rất mới sẽ giải quyết được những vướng mắc, bất cập trong lĩnh vực đất đai.

Theo tổng kết của ngành thanh tra, quý 2 năm nay cũng như trong nhiều năm gần đây, tình trạng khiếu nại, tố cáo vượt cấp, đông người, phức tạp, kéo dài chủ yếu vẫn liên quan đến lĩnh vực đất đai. Dẫu không phải mọi trường hợp khiếu nại, tố cáo đều đúng quy định của luật pháp, nhưng điều đó cho thấy, câu chuyện lợi ích giữa các bên chủ thể liên quan tới quyền sử dụng đất chưa thực sự được điều hòa tốt.   

Để ban hành được Luật Đất đai năm 2013, các cơ quan chức năng của Nhà nước, các đại biểu Quốc hội, các chuyên gia pháp luật và toàn xã hội phải chuẩn bị trong nhiều năm. Thế nhưng, sau khi luật đã ban hành phải đi vào cuộc sống thì luật mới phát huy được tác dụng tích cực. Để Luật Đất đai đi vào cuộc sống, hoàn thành sứ mệnh điều chỉnh các quan hệ xã hội trong lĩnh vực đất đai, cần làm ngay 3 việc: Một là ban hành ngay các văn bản hướng dẫn chi tiết việc thi hành Luật Đất đai; Hai là, phổ biến ngay những nội dung cơ bản của Luật Đất đai mới cho nhân dân; Ba là, cán bộ, công chức áp dụng ngay những nội dung mới của Luật Đất đai trong cuộc sống.

Ảnh minh họa/VOV.vn.

Cho đến nay, Chính phủ đã ban hành các Nghị định Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai năm 2013; Quy định về giá đất; Quy định về thu tiền sử dụng đất; Quy định về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước; Quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Như vậy, theo chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ hồi đầu năm 2014, hiện vẫn còn Nghị định về Xử phạt hành chính trong lĩnh vực đất đai chưa được ban hành. Trong khi đó, để Luật Đất đai và các nghị định được thực thi hiệu quả, vẫn cần tới những thông tư hướng dẫn của các bộ, cơ quan ngang bộ. Điều đó cho thấy, các cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực liên quan đến đất đai sẽ phải nỗ lực rất nhiều, “chạy đua với thời gian” để hoàn thiện khung khổ pháp lý trong lĩnh vực đất đai. Điều quan trọng nhất là các văn bản quy định chi tiết thi hành phải bảo đảm tính thống nhất cao, chi tiết, đầy đủ, dễ hiểu và chặt chẽ để nhân dân hiểu rõ quy định của luật, hiểu rõ quyền và lợi ích của mình, tránh khiếu kiện sai; cán bộ, công chức cũng áp dụng luật chính xác hơn, tránh làm nảy sinh khiếu kiện của công dân trong quá trình thực thi pháp luật.

Trong quá trình triển khai thi hành Luật Đất đai năm 2013, việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả của công tác thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai là cần thiết để phát hiện và xử lý nghiêm, truy cứu trách nhiệm những trường hợp cố tình phạm luật. Nếu triệt để thực hiện tinh thần thượng tôn pháp luật sẽ hạn chế được nhiều hơn những trường hợp bất chấp lý lẽ, xâm phạm lợi ích của Nhà nước, của công dân để tư lợi cá nhân và cũng hạn chế được những trường hợp bất chấp lý lẽ khiếu kiện theo kiểu… "Chí Phèo".

“Tấc đất, tấc vàng”, sự đúc kết ấy của tiền nhân càng đúng hơn trong thời buổi đất chật người đông, đất đai không những là hiện thân của tư liệu sản xuất khó có thể thay thế, mà còn trở thành nguồn lực quan trọng, có thể chuyển hóa thành vốn đầu tư như hiện nay. Nếu pháp luật về đất đai làm tốt vai trò của mình sẽ góp phần tích cực để “đất vàng” phát huy được giá trị, đem lại nguồn lợi to lớn và lâu dài cho nhân dân, đất nước. Ngược lại sẽ khó có thể “trị” được những “ung nhọt” nảy sinh từ lòng tham và thói ích kỷ của con người khi đứng trước những món lợi kếch xù do đất đai mang lại…

NGUYỄN CHIẾN THẮNG