Những năm gần đây, việc định hướng nghề nghiệp, tổ chức tuyển dụng các quân nhân xuất ngũ đã qua đào tạo nghề vào làm việc tại nhiều cơ quan, doanh nghiệp... đã dần được cấp ủy, chính quyền các địa phương quan tâm. Chẳng hạn như huyện Duy Tiên (tỉnh Hà Nam), năm 2017 đã phối hợp với các doanh nghiệp trên địa bàn tuyển dụng được hàng chục lao động là quân nhân xuất ngũ có tay nghề vào làm việc tại các khu công nghiệp trên địa bàn. Các tỉnh như: Hưng Yên, Hải Dương, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc... cũng “đặt hàng” nhiều doanh nghiệp để đưa quân nhân xuất ngũ vào làm việc ngay sau Tết Nguyên đán Đinh Dậu. Từ đó đã có không ít quân nhân xuất ngũ trở thành công nhân, nhân viên của các cơ quan, doanh nghiệp với mức thu nhập khá so với mặt bằng chung của địa bàn. Tuy nhiên, để toàn bộ quân nhân xuất ngũ đều có việc làm phù hợp với trình độ và khả năng lao động của họ thì còn nhiều việc phải làm, phải giải quyết có tính đồng bộ.

Ba năm trở lại đây, theo thống kê của cơ quan quân lực Bộ Quốc phòng thì mỗi năm tuyển quân, bình quân cả nước có hơn 10% thanh niên nhập ngũ có trình độ từ THCN đến đại học. Điều đó cũng có nghĩa là còn gần 90% thanh niên nhập ngũ chưa được đào tạo chính quy từ bậc THCN trở lên. Để hỗ trợ các quân nhân học nghề, Chính phủ đã quy định cấp “Thẻ học nghề” cho quân nhân hoàn thành nghĩa vụ quân sự, trị giá tương đương với 12 tháng tiền lương cơ sở ở thời điểm đào tạo nghề. Với tấm thẻ này, các quân nhân xuất ngũ hoàn toàn có thể đăng ký học ở tất cả các trường nghề trong và ngoài quân đội. Nhưng để định hướng cho các quân nhân chọn nghề phù hợp thì các đơn vị cần phối hợp với các trường nghề, các cơ sở đào tạo làm thật tốt khâu tư vấn cho các quân nhân. Hiện nay, việc tư vấn đã có thực hiện, nhưng vẫn còn nhiều đơn vị chưa làm kỹ càng, nhất là các đơn vị ở vùng sâu, vùng xa, vì thế nhiều quân nhân còn lúng túng, không biết lựa chọn học nghề gì cho phù hợp với năng lực và với nhu cầu tuyển dụng lao động. Việc tổ chức tư vấn nên thực hiện vào nửa cuối năm thứ hai, để tạo cho bộ đội có thời gian cân nhắc, lựa chọn nghề phù hợp. Các cơ quan chức năng và các đơn vị cũng cần tạo mọi điều kiện thuận lợi để giúp trường nghề trong và ngoài quân đội có thể liên hệ với các đơn vị trong việc tổ chức tư vấn, định hướng học nghề cho bộ đội. Phải tránh hiện tượng do đơn vị ngại tổ chức, chỉ huy ngại tiếp xúc với nhà trường, doanh nghiệp ngoài quân đội mà để lỡ cơ hội lựa chọn nghề phù hợp của các quân nhân.

Một vấn đề nữa cũng cần phải đề cập, đó là hiện tượng quân nhân xuất ngũ nhận thẻ học nghề nhưng không đi học, gây ra sự lãng phí và sự thiệt hại đối với chính bản thân các quân nhân. Vì vậy, các cơ quan chức năng cũng cần nghiên cứu giải pháp để quản lý chặt chẽ số lượng thẻ dạy nghề sau khi cấp, bảo đảm cho các thẻ dạy nghề được sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng. Sự linh hoạt trong thực hiện chính sách cấp thẻ học nghề rất cần được các cơ quan chức năng tiếp tục nghiên cứu để đổi mới, bảo đảm phù hợp với thực tế, nhất là đối với những quân nhân đã học nghề, hoặc đã tốt nghiệp bậc đại học, cao đẳng rồi mới nhập ngũ.

Định hướng, dạy nghề, tạo việc làm cho quân nhân xuất ngũ là một chính sách của Đảng, Nhà nước, quân đội, nhằm tạo ra một lực lượng lao động ưu tú cho đất nước, đồng thời góp phần xây dựng nền tảng chính sách hậu phương quân đội. Vì vậy, những vướng mắc nêu trên cần được khắc phục để tiến tới bảo đảm cho các quân nhân xuất ngũ đều có việc làm, có thu nhập, tạo ra lực lượng dự bị hùng hậu, có tính ổn định cao, phục vụ công tác động viên khi cần thiết.

TRẦN VŨ