Chấm điểm, xếp hạng công khai chất lượng và hiệu quả công tác của các cơ quan Nhà nước là một hình thức minh bạch hóa hoạt động của bộ máy công quyền. Ảnh minh họa/Internet.

QĐND - Ngày 8-9 vừa qua, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã công bố “Báo cáo đánh giá chất lượng hoạt động xây dựng và thi hành pháp luật của các bộ liên quan tới các doanh nghiệp giai đoạn 2005-2009”. Nội dung chính của báo cáo này là bảng chấm điểm và xếp hạng về hiệu quả việc nghiên cứu ban hành và tổ chức thực hiện những quy định pháp luật liên quan đến các doanh nghiệp của 14 bộ. “Ban giám khảo” là 124 hiệp hội doanh nghiệp đại diện cho hơn 77.000 doanh nghiệp trong cả nước. Các tiêu chí để “chấm” là: Tính minh bạch; Tính phù hợp; Tính thống nhất; Tính ổn định; Hoạt động lấy ý kiến xây dựng pháp luật; Tiếp cận thông tin pháp luật; Giải quyết vướng mắc của doanh nghiệp; Hoạt động cấp phép và thủ tục hành chính v.v… Theo đó, nhìn chung ở tất cả các tiêu chuẩn không có bộ nào đạt điểm cao nhất. Nhiều bộ bị điểm thấp ở các tiêu chuẩn: Tính ổn định; Tiếp cận thông tin pháp luật và Giải quyết vướng mắc doanh nghiệp...

Dĩ nhiên việc chấm điểm, xếp hạng xưa nay dù khoa học, cẩn trọng đến mấy vẫn có thể có những trường hợp chưa thật chính xác. Hoặc là theo tâm lý thông thường, bao giờ “hậu” chấm điểm, xếp hạng cũng có sự phản ứng không đồng tình ở những hình thức và mức độ khác nhau. Nhưng điều đặc biệt là báo cáo trên đây đã nhận được sự quan tâm và đồng thuận khá cao của dư luận xã hội. Phát biểu trên các phương tiện truyền thông đại chúng mấy ngày gần đây, một số lãnh đạo bộ, ngành và Văn phòng Chính phủ đều cho rằng cách đánh giá trên đây là một ý tưởng mới mẻ và cần thiết, tạo ra tiền đề tốt để các nhà hoạch định chính sách phải xem xét lại chính mình. Điểm số đánh giá là thể hiện kỳ vọng của cộng đồng doanh nghiệp đối với các bộ, ngành trong việc cải tiến mạnh mẽ hơn nữa chất lượng xây dựng và thi hành pháp luật có liên quan đến hoạt động của các doanh nghiệp.

Chấm điểm, xếp hạng công khai chất lượng và hiệu quả công tác của các cơ quan Nhà nước là một hình thức minh bạch hóa hoạt động của bộ máy công quyền, đã được thực hiện ở nhiều nước văn minh trên thế giới. Lần đầu tiên ở nước ta, những mặt mạnh và yếu của một số cơ quan Nhà nước được “phán xét” bởi một tổ chức độc lập, phi chính phủ. Mặc dù chỉ mới thực hiện đối với một số bộ, ngành có liên quan đến hoạt động của các doanh nghiệp, nhưng kết quả ban đầu là một sự gợi ý thiết thực đổi mới công tác thanh tra-kiểm tra, thi đua-khen thưởng… hiện nay. Và nữa, việc chấm điểm, xếp hạng trên đây của VCCI là cho cả giai đoạn 5 năm (2005-2009) nên còn nhiều vấn đề chưa được cập nhật; trách nhiệm người đứng đầu cũng chưa đề cập vì trong một thời gian dài như thế đã có nhiều thay đổi về nhân sự. Nếu việc đánh giá này được thực hiện thường niên đối với tất cả các bộ, ngành, bởi những tổ chức có uy tín thì chắc chắn đây sẽ là một kênh thông tin quan trọng góp phần thúc đẩy công tác cải cách hành chính, xây dựng Nhà nước pháp quyền ngày càng vững mạnh.

Mai Nam Thắng