Đợt rét lịch sử vừa qua khiến hơn 100 nghìn con trâu bò của các tỉnh phía bắc bị chết. Trong những ngày nhiệt độ xuống dưới 0 độ, nhóm phóng viên báo Quân đội nhân dân có mặt tại Lào Cai, trọng điểm của đợt rét. Chỉ riêng một xã là Lao Chải của huyện Sa Pa, số trâu bò chết là hơn 100 con. Có thể thấy thiệt hại của người dân là rất lớn. Có những gia đình số trâu bò chết từ 3 đến 7 con. Với mỗi con trâu bò chết người dân mất đi tiền triệu, đặc biết có những con trâu giá từ 5 đến 7 triệu đồng theo con số của Ngân hàng Chính sách xã hội Lào Cai (đơn vị đứng ra cho người dân vay vốn mua trâu, bò trước đó). Người nông dân mất trâu bò thì mất vốn là cái rõ ràng nhất, nhưng mất tư liệu sản xuất mới là vấn đề đáng lo ngại.

Chống rét cho trâu (ảnh internet)

Chủ trương, chính sách của Nhà nước là rõ ràng, thậm chí tiền hỗ trợ cũng sẵn sàng nếu địa phương hoàn tất các thủ tục. Tuy nhiên, đến thời điểm này (tháng 9-2008) nhiều hộ dân có trâu bò chết vẫn chưa nhận được tiền hỗ trợ. Đã hơn 9 tháng trôi qua nhưng có thể thấy công tác hỗ trợ được triển khai rất chậm, có những địa phương mới chỉ thực hiện được 40-50% công việc. Việc triển khai chậm đến mức dư luận phải đặt câu hỏi là tại sao? Đã đến lúc phải quy trách nhiệm cụ thể? Thủ tướng Chính phủ phải gửi công văn đốc thúc các tỉnh khẩn chương giải quyết xong phần hỗ trợ cho các hộ nông dân có trâu bò bị chết trong đợt rét. Đây là điều nghe ra là rất vô lý bởi lẽ ra chính địa phương mới là đầu mối phải có công văn đề nghị Chính phủ nhanh chóng triển khai hỗ trợ.

Trước hết có thể thấy sự thiếu trách nhiệm của các địa phương. Không thể có chuyện đến bây giờ chưa thống kê xong tỉnh mình có bao nhiêu con trâu bò bị chết, bởi trong những ngày rét, các địa phương thường báo cáo số liệu hàng ngày số trâu bò bị chết với Chính phủ (qua Bộ NN&PTNT). Như vậy khoảng thời gian rất dài từ khi đợt rét kết thúc mà các địa phương vẫn chưa làm xong thủ tục. Có những địa phương giải thích là cần phải xác minh thêm về độ chính xác của số trâu bò chết thực tế. Điều này hoàn toàn đúng, bởi không loại trừ những trường hợp thống kê thống để lấy tiền Nhà nước. Tuy nhiên, tất cả mọi việc phải được triển khai sớm, nhanh và có trách nhiệm chứ không thể kéo dài quá lâu như vậy. Cách làm dây dưa không chỉ khiến cho công việc không thể xong trước mùa rét mới mà hàng nghìn hộ dân có trâu bò chết vẫn đang mòn mỏi chờ vốn hỗ trợ.

Nguyễn Anh Tuấn