Một dự án kinh doanh nhà cho người TNT của công ty M&C. Giai đoạn 1 sẽ tạo ra 20.000 đến 30.000 căn hộ. Ảnh: Internet

Ngày 9-4, Công ty cổ phần địa ốc Sài Gòn - Gia Định đã khởi công xây dựng 860 căn hộ dành cho người thu nhập thấp, nhà ở xã hội tại phường Thới An, quận 12, TP Hồ Chí Minh. Đó được coi là tin mừng đối với những người có thu nhập không cao và có nhu cầu cao về nhà ở. Mừng không chỉ bởi sẽ có thêm cơ hội được mua nhà, mà còn vì đây là một doanh nghiệp không thuộc nhà nước tham gia vào thị trường nhà cho người thu nhập thấp-một thị trường đầy “gai góc”. Điều ấy có nghĩa, sẽ có thêm nhiều doanh nghiệp thuộc mọi thành phần tham gia vào thị trường này.

Tuy nhiên, nếu nhìn vào cái giá dự kiến thì người thu nhập thấp không khỏi thất vọng: khoảng 5 triệu đồng/m². So với thời giá hiện tại, đây là cái giá thấp hơn đáng kể và dễ được chấp nhận. Thế nhưng, so với túi tiền của người thu nhập thấp thì còn quá xa vời. Đơn cử một bài tính: Một gia đình công chức tại khu vực thành thị có mức thu nhập bình quân 3 triệu đồng/tháng. Nếu ăn tiêu dè sẻn, tiết kiệm được 1/3 thu nhập, thì họ cần hơn 10 năm để trả ngay 50% giá trị căn hộ có diện tích 50m². 50% còn lại được phép trả chậm cũng mất thời gian tương đương. Vậy là tổng cộng, gia đình kia cần hơn 20 năm tích cóp để có thể sở hữu một căn nhà dành cho người thu nhập thấp. Nhưng mức thu nhập 3 triệu/tháng kia là mức trung bình, thậm chí là trung bình khá ở khu vực thành thị. Vậy còn đối với người có mức thu nhập thấp hơn, thời gian mua được một căn nhà là bao lâu? Khó có thể tính nổi!

Mức giá khoảng 5 triệu đồng/m² đã có thể ghi nhận là một cố gắng lớn của doanh nghiệp kia trong việc hạ giá thành, giúp người thu nhập thấp có cơ hội mua nhà. Tuy nhiên, vẫn còn quá xa vời với khả năng thực tế.

Giá nhà dành cho người thu nhập thấp khoảng bao nhiêu là phù hợp? Năm 2003, UBND TP Hà Nội đã nghiên cứu đề án xây dựng nhà cho người thu nhập thấp với mức giá dưới 3 triệu đồng/m², tức là chỉ khoảng hơn 100 triệu đồng/căn hộ. Đó là mức giá có thể chấp nhận. Thế nhưng, đề án đó vẫn chưa được tiến hành rộng rãi.

Giải quyết nhà ở cho người thu nhập thấp, vấn đề đầu tiên nằm ở cơ chế. Để hạ giá thành, đất xây dựng các khu chung cư dành cho người thu nhập thấp cần được coi là một chương trình xã hội, muốn vậy chủ đầu tư cần được ưu tiên một số chính sách nhất định. Thứ nữa, chất lượng xây dựng loại nhà này cũng chỉ cần ở mức tiết kiệm tối đa nhưng phải bảo đảm các tiêu chuẩn về an toàn. Thêm nữa, các chủ đầu tư tham gia loại công trình này cần có cơ chế thuận lợi về việc vay vốn ngân hàng...

Tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, số lượng người thu nhập thấp có nhu cầu bức thiết về nhà ở là cực lớn. Nếu không có chính sách thích hợp và kịp thời, sẽ nảy sinh ra các vấn đề về kinh tế, xã hội và thậm chí là cả an ninh trên diện rộng.

HUY QUÂN