Bắt đầu từ 13 giờ ngày 16-8, giá xăng đã giảm 500 đồng/lít. Ảnh TT

Bắt đầu từ 13 giờ ngày 16-8, giá xăng đã giảm 500 đồng/lít. Thông tin này không bất ngờ đối với người tiêu dùng bởi trước đó, ngày 8-8, trong buổi họp báo về các giải pháp bình ổn giá cả thị trường, Bộ Tài chính đã đề cập đến vấn đề này. Đặc biệt, trong phiên họp khẩn cấp ngày 12-8 bàn giải pháp kiềm chế tăng giá, Thủ tướng Chính phủ đã nhất trí với đề nghị của Bộ Tài chính giảm giá bán xăng 500 đồng/lít.

Phương án giảm giá xăng do Bộ Tài chính đưa ra được căn cứ trên nhiều phương diện. Trên thị trường thế giới, giá xăng liên tục giảm. Với mức giá nhập khẩu xăng vào Việt vào thời điểm tuần trước, cộng thêm các loại thuế VAT, thuế tiêu thụ đặc biệt, chi phí bến bãi... thì các nhà nhập khẩu lãi tới 800 đồng/lít. Trong bối cảnh chỉ số giá tiêu dùng đang “phi nước đại” thì giải pháp giảm giá xăng, không tăng thuế nhập khẩu sẽ góp phần quan trọng để hạ nhiệt cơn sốt giá và kiềm chế lạm phát. Tiếc rằng chủ trương đúng đắn này lại được thực thi quá chậm. Lẽ tất nhiên, hễ chậm thêm một ngày là doanh nghiệp kinh doanh xăng có thêm lợi nhuận bạc tỉ.

Nhớ lại các đợt điều chỉnh giá lần trước, người tiêu dùng luôn bị bất ngờ bởi giá xăng trên thị trường thế giới mới tăng chút đỉnh thì các doanh nghiệp trong nước đã kêu lỗ và xin phép tăng giá bán. Khi giá xăng trên thị trường thế giới giảm thì doanh nghiệp lại chần chừ giảm. Các doanh nghiệp đều cho rằng mức lãi hiện nay chưa đủ bù lại những thời điểm lỗ.

Nghị định 55 về quản lý thị trường xăng, dầu cho phép doanh nghiệp được tự quyền quyết định giá bán và thời điểm áp dụng. Điều này có nghĩa là khi giá xăng dầu thế giới tăng, doanh nghiệp được quyền tăng giá bán và ngược lại giá giảm cũng vậy. Thế nhưng cơ chế này dường như vẫn còn thiếu những chế tài cần thiết để buộc doanh nghiệp phải thực hiện ngay. Bằng chứng là liên bộ Tài chính-Công thương đã nhiều lần nhắc nhở, nhưng doanh nghiệp cứ làm ngơ. Chỉ đến khi Bộ Tài chính có quyết định chính thức chần chừ trong việc giảm giá bán xăng, khi Chính phủ đã có chỉ đạo là không thể chấp nhận.

Doanh nghiệp không thể chỉ nghĩ đến lợi ích của mình mà phớt lờ trách nhiệm đối với Nhà nước và người tiêu dùng. Nhất là ở thời điểm Chính phủ đã đề ra các biện pháp khẩn cấp kiềm chế tăng giá và lạm phát. Theo chúng tôi, khoản lợi nhuận từ việc chậm giảm giá bán xăng phải được công khai và bổ sung vào ngân sách Nhà nước. Nghị định 55 về quản lý thị trường xăng, dầu cũng cần sửa đổi cho phù hợp với tình hình thực tế. /.

Đỗ Phú Thọ