QĐND Online - Chiến thắng Khe Sanh cách đây 45 năm là một trong những huyền thoại về cuộc chiến tranh giải phóng, giành độc lập, tự do của dân tộc. Những ngày này, trên khắp vùng đất Hướng Hóa, Khe Sanh, Lao Bảo; trên những cứ điểm Làng Vây, Tà Cơn, Động Tri, các điểm cao xưa kia từng là chiến địa, tấp nập các đoàn cựu chiến binh từ mọi miền Tổ quốc về thăm lại chiến trường xưa... Ký ức chiến trận trong họ thêm một lần nữa sống lại hào hùng.

Các cán bộ ở Ban quản lý Di tích lịch sử sân bay Tà Cơn, Khe Sanh từ nhiều năm nay vẫn trăn trở mãi một điều: Tại sao những đoàn khách du lịch từ Mỹ và các nước khác khi đến đây thì rất hiểu, trong cuộc chiến tranh khốc liệt, điều gì đã khiến người Việt Nam chiến thắng, còn tại sao người Mỹ lại thất bại; thậm chí họ còn biết rõ từng trận đánh, từng chiến dịch và từng hiện vật được trưng bày trong khu di tích. Trong khi đó, rất nhiều đoàn học sinh, sinh viên, các bạn trẻ Việt Nam được các nhà trường, cơ quan, đơn vị tổ chức đến Tà Cơn tham quan, lại tỏ ra thờ ơ, bàng quan với những hiện vật đó. Nhiều bạn trẻ đến đây chỉ thoáng lướt qua các hiện vật, í ới rủ nhau chụp ảnh kỷ niệm, rồi... ra về! Thi thoảng có bạn trẻ đưa ra câu hỏi với hướng dẫn viên, nhưng phần lớn những câu hỏi ngô nghê, phản ánh kiến thức nông cạn về lịch sử, truyền thống đất nước, dân tộc và quân đội...

Giao lưu với các nhân chứng lịch sử. Ảnh: Hồ Cầu - TTXVN

Lòng yêu nước, yêu quê hương, tinh thần xả thân bảo vệ Tổ quốc được cấu thành bởi nhiều yếu tố, trong đó có cả sự hiểu biết, niềm tự hào về truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc. Chính vì thế, hệ thống di tích lịch sử - văn hóa ở khắp các địa phương luôn được Nhà nước quan tâm, đầu tư tôn tạo và duy trì hoạt động nhằm tạo ra thực tiễn sinh động để giáo dục truyền thống cho các thế hệ mai sau. Những di tích đó sẽ góp phần làm cho thế hệ trẻ hiểu rõ hơn cái giá mà nhân dân ta đã trả cho độc lập, tự do. Nhưng có một thực tế là hiện nay, những giá trị của các di tích, hiện vật quý giá này chưa phát huy hiệu quả giáo dục đối với các bạn trẻ và các tầng lớp nhân dân.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên nhưng bắt đầu từ việc giáo dục lịch sử, truyền thống dân tộc trong nhà trường. Những bài giảng lịch sử còn khô cứng, giáo điều với các con số và mốc thời gian, sự kiện mang tính liệt kê, thiếu sinh động, không có sức hấp dẫn các bạn trẻ. Mặt khác, việc giáo dục truyền thống, lịch sử dân tộc, chiến tranh cách mạng cho thế hệ trẻ bằng các hoạt động tuyên truyền sinh động về hình thức, phong phú về nội dung còn chưa được các cấp, các ngành thực hiện có hiệu quả. Đây cũng là một nguyên nhân tạo ra "lỗ hổng" về kiến thức lịch sử của thế hệ trẻ.

Mới đây, nhiều bạn trẻ đến xem trực tiếp chương trình giao lưu nghệ thuật “Khe Sanh 1968 - Sức mạnh Việt Nam” ở Tà Cơn đã nói rằng, đến đây họ mới hiểu rõ về chiến thắng, những hy sinh, mất mát của các thế hệ cha anh; và đến bây giờ họ mới được nghe những câu chuyện cảm động, thấm đẫm tình người diễn ra cách đây 45 năm, ngay chính trên mảnh đất mà họ sinh ra và lớn lên. Những câu chuyện chiến trận do các nhân chứng kể lại đã chạm đến trái tim, làm xúc động người xem, nhất là các bạn trẻ...

Điều đó cho thấy, nếu chúng ta giáo dục đúng cách thì các di tích luôn phát huy được giá trị, truyền thống không ngừng được bồi đắp, trường tồn. Vì vậy, hy vọng các nhà giáo dục, quản lý, nghiên cứu lịch sử, các cơ quan tuyên truyền... có những cách làm mới trong giáo dục truyền thống, để sao cho giá trị phi vật thể của di tích cách mạng biến thành sức mạnh thực thể trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày nay.

TRẦN HOÀI