Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của phiên họp thường kỳ Chính phủ đang diễn ra tại Hà Nội là cho ý kiến về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai trước khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội. Đây cũng là nội dung được đông đảo cử tri và nhân dân cả nước quan tâm vì nó liên quan trực tiếp đến đời sống của người dân, doanh nghiệp.

Một dự án khu dân cư đang triển khai (ảnh minh họa)

Có thể nói, sau 5 năm thực hiện, Luật Đất đai 2003 đã có nhiều đóng góp cho việc quản lý đất đai và góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Tuy nhiên, Luật cũng đã bộc lộ không ít hạn chế, trong đó có quy định chưa hợp lý về khung giá đất, gây bức xúc trong xã hội. Theo tổng kết của Bộ Tài chính, mức giá mà các tỉnh, thành phố ban hành khung giá không sát với giá thị trường. Đây chính là nguyên nhân gây ra nhiều khiếu kiện về đất đai. Thực tế, có những dự án chỉ đền bù cho người dân 130 nghìn đồng/m² đất, nhưng sau đó chủ đầu tư đã bán tới 43 triệu đồng/m². Đầu vào theo giá Nhà nước, đầu ra lại theo giá thị trường và khoản chênh lệch đó Nhà nước và người bị thu hồi đất đều không được hưởng. Mặt khác, theo quy định hiện hành thì ngày 1-1 hằng năm, các địa phương phải ban hành khung giá đất, người dân ở nơi có dự án phải thu hồi đất nảy sinh tâm lý muốn kéo dài thời gian bàn giao đất đến thời điểm ban hành khung giá mới nhằm hưởng mức bồi thường cao hơn, gây chậm tiến độ thực hiện dự án. Để giải quyết những nghịch lý này, Dự án Luật đưa ra phương án bãi bỏ khung giá đất do Chính phủ quy định. Các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương sẽ xây dựng khung giá đất ổn định trong vòng 5 năm. Đây là điểm mới đồng thời cũng là điểm gây nhiều tranh cãi nhất trong Dự án Luật. Qua góp ý của các chuyên gia, nhiều ý kiến đã tán thành với quan điểm của Ban soạn thảo. Tuy nhiên, cũng có không ít ý kiến băn khoăn về tính khả thi trong Dự án này. Trong bối cảnh giá cả biến động như hiện nay, nếu để 5 năm mới điều chỉnh thì giá đất sẽ khó sát với giá thị trường. Trên thực tế việc định giá đất để phục vụ cho nhiều mục đích khác nhau, trong khi tâm lý người được giao đất, thuê đất, được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, phải nộp lệ phí trước bạ, thuế chuyển quyền sử dụng đất muốn giá đất thấp hơn, người thu hồi đất lại muốn giá đất phải cao hơn. Mặt khác, khi bỏ khung giá đất của Chính phủ, các địa phương sẽ căn cứ vào đâu để đưa ra mức giá đất, công bố với người dân?

Chính vì các lý do trên đây, dư luận của đông đảo nhân dân mong muốn Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai phải được xem xét kỹ càng, chỉnh lý những “lỗ hổng” có thể xảy ra trong quá trình thực thi để Luật thực sự là văn bản pháp lý gỡ rối trong lĩnh vực đất đai hiện nay. Vấn đề cốt lõi nhất mà Luật cần phải có, đó là phải bảo đảm quyền lợi, lợi ích của người có đất bị thu hồi, lợi ích của Nhà nước, lợi ích của nhà đầu tư. Muốn vậy, việc minh bạch về chính sách đất đai cần được đặt lên hàng đầu.

ĐỖ PHÚ THỌ