QĐND - Về thăm quê, tôi nhận một thông tin sốc từ lãnh đạo chính quyền địa phương: Bệnh ung thư đang rộ lên, đã có hơn 100 người dân trong xã chết vì bệnh này. Quê tôi là một huyện vùng núi của tỉnh Hà Tĩnh, dân cư còn thưa thớt, mỗi làng chỉ ngót trăm nóc nhà. Con số nói trên thực sự là nỗi ám ảnh kinh hoàng đối với người dân quê tôi.

Phải chăng, việc sử dụng tùy tiện chất hóa học và thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất, chăn nuôi chính là một trong những căn nguyên của thảm họa này?

Ở các vùng quê hiện nay, hóa chất và thuốc bảo vệ thực vật được bán tràn lan, mua bao nhiêu cũng có, sử dụng bao nhiêu cũng được. Việc sử dụng hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật một cách tùy tiện, thiếu các phương pháp bảo hộ lao động, đảm bảo an toàn, trong lúc ý thức cộng đồng và trình độ hiểu biết, kỹ năng ứng dụng khoa học kỹ thuật hạn chế khiến người dân vô hình trung đang tự đầu độc chính mình. Tỷ lệ nông dân mắc các căn bệnh hiểm nghèo vì thế ngày càng gia tăng.

Ảnh minh họa/ Internet

Chúng ta đã bàn nhiều đến các giải pháp hỗ trợ nông dân, đặc biệt là chương trình thúc đẩy mối quan hệ liên kết, gắn kết giữa nhà nông, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp... trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, song trên thực tế, sự gắn kết này ở quê tôi và nhiều địa phương khác mới chỉ là hình thức.

Việc sử dụng tràn lan chất hóa học, thuốc bảo vệ thực vật chỉ là một ví dụ. Nhìn rộng ra, hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân, đặc biệt là ở các vùng sâu, vùng xa vẫn còn thiếu sự quản lý, định hướng, điều tiết của cơ quan quản lý nhà nước. Hầu như người nông dân đang bị "thả nổi" trên chính đồng ruộng, vườn, ao, chuồng... của mình. Thế nên, hàng loạt những vấn đề bức xúc tồn tại lâu nay của nhà nông không những không được giải quyết mà còn ngày càng tích tụ trầm trọng hơn. Đó là tình trạng được mùa rớt giá, bị tư thương thao túng, sản xuất tự phát thiếu khoa học, nuôi trồng theo phong trào v.v..

Để xảy ra tình trạng yếu kém, bất cập nói trên là do chính quyền, cơ quan chức năng địa phương chưa làm tròn chức năng, thụ động, yếu kém trong quản lý, thiếu sự sâu sát, định hướng, hỗ trợ cho nhà nông nên chủ trương của Đảng và Nhà nước chưa được phát huy ở cơ sở.

Các chương trình hướng đến thúc đẩy phát triển kinh tế - văn hóa – xã hội đối với nông dân, nông nghiệp, nông thôn đang được Đảng, Nhà nước ta đặc biệt quan tâm. Trọng tâm hiện nay là chương trình xây dựng nông thôn mới. Phát triển kinh tế đi đôi với xây dựng đời sống văn hóa phong phú, lành mạnh, giữ vững ổn định chính trị, an ninh - quốc phòng, bảo vệ tốt sức khỏe cộng đồng... là các tiêu chí của chương trình. Để chủ trương của Đảng, Nhà nước thấm đến cơ sở thì đội ngũ cán bộ ở từng địa phương cần nêu cao hơn nữa vai trò trách nhiệm, thực sự gần gũi, sâu sát với nhà nông. Chừng nào nông dân vẫn còn giải quyết mọi việc theo kiểu tự phát thì cung cách làm ăn tự phát, thiếu khoa học, thiếu quy hoạch bài bản sẽ vẫn tiếp tục gây ra những hệ lụy khó lường. Những việc tưởng chừng nhỏ ấy mà không giải quyết được cho nông dân, cứ phó mặc cho dân gánh chịu thì làm sao thực hiện được chủ trương xây dựng nông thôn mới?

Thanh Kim Tùng