Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

QĐND - Bất chấp kinh tế khó khăn, doanh nghiệp phá sản, tiền lương hằng tháng của cán bộ công chức vào loại thấp trên thế giới, nhưng các quán nhậu tại Việt Nam vẫn mọc lên như nấm sau mưa và rất nhiều quán đông nghẹt khách. Phát biểu trước Quốc hội, có đại biểu đã thẳng thắn chỉ ra rằng: Thói quen nhậu nhẹt là một trong những nguyên nhân dẫn đến nghèo đói, tai nạn giao thông và hạnh phúc gia đình. 

Có lẽ Việt Nam là một trong những quốc gia có tự do nhất về… nhậu. Nhậu trong mọi lúc, mọi nơi, mọi hoàn cảnh, từ ngoài vỉa hè, trên ban công, trong công sở, trên đường giao thông, lúc vui, lúc buồn và là một trong những tiêu chí để xem xét “bản lĩnh đàn ông”, “Nam vô tửu như kỳ vô phong”… Bất kỳ ai, chỉ trừ một số cán bộ công chức và cán bộ chiến sĩ trong lực lượng vũ trang có quy định riêng, còn lại đều có thể uống rượu, uống bia mà không bị phạt và dĩ nhiên, ai cũng có quyền được mua rượu.

Từ đầu năm đến nay, trong khi nhiều ngành sản xuất đình đốn thì sản xuất bia, theo số liệu của Tổng cục Thống kê, vẫn tăng 10,6% so với cùng kỳ năm trước và là một trong những ngành công nghiệp có mức tăng trưởng cao nhất của Việt Nam. Lượng bia nhập khẩu còn tăng mạnh hơn do thuế tiêu thụ đặc biệt giảm từ 75% xuống còn 30%. Chỉ riêng lượng bia nhập khẩu tại cảng Cát Lái (TP Hồ Chí Minh) so với cùng kỳ năm trước đã tăng hơn 55%...

Báo cáo mới đây của một tổ chức quốc tế cho biết, Việt Nam tiêu thụ bia lớn nhất Đông Nam Á. Năm 2011, cả nước "ngốn" gần 2,6 tỷ lít bia, vượt xa hai nước đứng ở vị trí tiếp theo là Thái Lan và Phi-líp-pin. Còn việc tiêu thụ rượu ở Việt Nam thì không thể có con số chính xác được bởi lẽ rượu sản xuất từ các nhà máy và nhập khẩu chính ngạch thì ít, còn rượu sản xuất thủ công mà dân gian hay gọi là “quốc lủi” và rượu nhập lậu, rượu giả thì nhiều. Báo cáo của Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam (VATAP) nhận định: “Việt Nam là một trong những thị trường tiêu thụ rượu cao nhất châu Á”. Những "kỷ lục" nói trên có thể là “niềm tự hào” của một số người”, nhưng những thông tin sau đây sẽ giúp họ suy nghĩ lại: Tỷ lệ mắc ung thư gan của Việt Nam đứng thứ 3 thế giới mà nguyên nhân chính dẫn đến căn bệnh này là do bia, rượu. Chỉ có khoảng 20% số rượu tiêu thụ ở Việt Nam là có dán nhãn mác thật, 80% là rượu giả và rượu làm theo phương pháp thủ công. Rượu bia là thủ phạm chính gây ra tai nạn giao thông và tai nạn lao động…

“Trăm năm bia đá thì mòn/ Nghìn năm bia rượu vẫn còn… lai rai”- Dân nhậu đã tổng kết như vậy.

Ai cũng biết tác hại của việc nhậu triền miên, nhưng hạn chế nó bằng cách nào? Phải chăng, chúng ta nên học kinh nghiệm từ các nước tiên tiến, hạn chế các điểm kinh doanh dịch vụ ăn uống có bán rượu bia bằng giải pháp thuế. Siết chặt việc nhập khẩu bia rượu và cấm bán rượu, cấm uống rượu, bia với một số đối tượng. 

Tại cuộc hội thảo mới đây về rượu, Giáo sư Nguyễn Lân Dũng cho rằng, để hạn chế việc uống rượu, điều quan trọng là cần phải xây dựng văn hóa uống rượu cho người dân qua việc cung cấp kiến thức, kỹ năng sống. Các cơ quan chức năng cần cung cấp cho người tiêu dùng những thông tin khoa học thiết thực về rượu, như rượu vào cơ thể thì đi đâu, cơ chế phân giải độc tố rượu ra sao, uống thế nào là phù hợp,… 

Bia, rượu là hàng hóa “kinh doanh có điều kiện” nên hoạt động sản xuất cần phải được quản lý chặt chẽ hơn, không thể để sản xuất tràn lan như hiện nay. Nhà nước cũng nên tính toán và cân nhắc thêm chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt và nhập khẩu để hướng doanh nghiệp làm ăn chân chính, hạn chế nhập lậu, sản xuất hàng giả.

ĐỖ PHÚ THỌ