Bước vào vụ sản xuất lịch blốc năm nay, không ít người giật mình khi con số đăng ký của các Nhà xuất bản (NXB) lên đến hơn 80 triệu bản lịch blốc! Với đất nước chỉ có hơn 80 triệu dân, nếu cứ theo đúng số lượng đăng ký này của các NXB, sẽ trung bình mỗi người dân Việt có riêng một blốc lịch!?

Ảnh Vnn

Tất nhiên, ai cũng biết đây là con số ảo và các NXB sẽ biết tự “liệu cơm gắp mắm”, kịp thời điều chỉnh như thế nào để đến cuối vụ lịch có chút tiền lãi tiêu Tết. Như vậy là, cách làm ăn mới bắt buộc mỗi NXB phải năng động, phải lao vào thị trường, cạnh tranh lành mạnh với nhau. Bài học của mùa lịch blốc năm trước có đến 200.000 bản lịch thừa, phải đem đi tái chế thiệt hại đến gần 4 tỷ đồng hẳn lãnh đạo các NXB vẫn còn nhớ để từ đó có hướng làm ăn sát với tình hình thị trường hơn, nhất là đối với những sản phẩm mang tính thời vụ cao như blốc lịch… Do vậy, từ việc đăng ký đến khâu quyết định in ấn, tung ra thị trường số lượng bao nhiêu, vào thời điểm nào chắc chắn được các NXB, cơ sở in, phát hành tính toán chặt chẽ cùng với khâu thăm dò, nghe ngóng thị trường và những chính sách “thoáng”, phù hợp hơn đối với các cơ sở in, các nhà phát hành được quan tâm đúng mức. Cạnh tranh lành mạnh cũng khiến nhiều NXB trước kia còn ỷ lại, trông chờ vào khoản tiền lãi thông qua việc “bán” giấy phép hưởng phần trăm, chờ chia lãi từ lịch blốc mà thiếu chú trọng đầu tư cho bản thảo, tìm kiếm thị trường-những nhiệm vụ chính của mình-choàng tỉnh tìm hướng chuyển đổi cung cách làm ăn…

Vậy, điều gì xảy ra sau tròn một năm, ngành in, xuất bản, phát hành đoạn tuyệt với cơ chế làm ăn cũ khi tiến hành in, phát hành lịch blốc mỗi độ cuối năm cũ, đầu xuân mới? Ở góc độ người tiêu dùng, cảm nhận chung là có nhiều mẫu lịch bắt mắt, tiện lợi để lựa chọn trong khi giá cả lại giảm so với mặt bằng chung những năm trước đây. Vậy là những mong muốn cuối cùng của người tiêu dùng đã được đáp ứng. Còn đối với các nhà sản xuất, kinh doanh thì sao? Có thể nói “trăm hoa đua nở” với việc nhiều NXB đăng ký tham gia xuất bản lịch blốc với tư cách độc lập. Các nhà sách, công ty phát hành tư nhân cũng tích cực, chủ động tìm đối tác liên kết làm lịch và đã có thêm một số doanh nghiệp tư nhân chuyên về xuất bản lịch đã ra đời… Tuy chưa đến hồi kết để ngồi lại tính toán lỗ-lãi; thừa-thiếu nhưng đã có cơ sở để tin rằng thị trường sẽ điều tiết số lượng, chất lượng cũng như mẫu mã lịch blốc theo hướng có lợi cho người tiêu dùng…

Rõ ràng, một năm nói “không” với cơ chế làm ăn cũ đã tạo đà cho ngành xuất bản, in, phát hành tiếp cận gần hơn với đời sống thương trường. Từ blốc lịch nhìn rộng ra vấn đề của nhiều ngành, nhiều cấp với tư tưởng bám víu vào “bầu sữa” bao cấp, độc quyền bao tiêu sản phẩm, làm ăn kiểu manh mún, thiếu đầu tư chiều sâu, tìm hiểu, nghiên cứu nhu cầu của thị trường… sẽ khó tìm được chỗ đứng trên thị trường.

TUẤN ANH