Trận lũ lụt xảy ra mới đây đã gây hậu quả nghiêm trọng cho địa bàn Tây Nguyên: hơn 20 người chết và mất tích, hàng nghìn ngôi nhà và hàng chục nghìn héc-ta cây trồng bị ngập chìm, nhiều công trình giao thông và thủy lợi bị hư hỏng nặng với tổng thiệt hại lên tới hơn một nghìn tỷ đồng. Nước lũ dâng lên quá nhanh, gây thiệt hại về người quá lớn, chưa từng xảy ra trước đó. Gần chục người bị lũ cuốn trôi vẫn chưa tìm được tung tích.

Hàng nghìn nhà dân thuộc tỉnh Đắc Nông bị chìm trong nước lũ

Vậy tại sao lũ lụt lại gây hậu quả lớn như vậy? Xin nói ngay rằng, Tây Nguyên có địa hình cao, độ dốc, tạo nên lũ lớn và bất ngờ. Và mặc dù đã được cảnh báo cần phải di dời khỏi vùng dễ bị ngập lụt và lũ quét nhưng tâm lý người dân quá chủ quan, thờ ơ. Có khu dân cư nước lũ ngập vào, lực lượng cứu hộ tới đốc thúc người dân mới chịu chạy lũ. Bên cạnh đó, lâu nay người dân Tây Nguyên, kể cả những người định cư ven sông, ven suối và ở vùng trũng (nơi dễ xảy ra ngập lụt), thậm chí cả những người làm nghề chài lưới không biết tự trang bị cho mình những phương tiện thô sơ để chống lũ như phao cứu sinh, áo phao, hay những vật dụng đơn giản khác như săm xe, can nhựa..., nên khi lũ ập về đã rất lúng túng.

Xem xét sâu xa hơn, việc tổ chức định canh, định cư; công tác quản lý bảo vệ rừng còn nhiều bất cập.

Bên cạnh đó, vấn đề tổ chức, trang bị phương tiện cứu hộ, cứu nạn đối với địa bàn đặc thù này cũng có điều cần bàn. Trong những ngày xảy ra lũ lớn ở Tây Nguyên, khi phát hiện vết nứt trên đập chính hồ Ea Súp thượng, tỉnh Đắc Lắc đã tăng cường cho huyện Ea Súp 3 ca-nô, loại chuyên dùng, có buồng lái. Nhưng thật tiếc là những ca-nô này rất khó sử dụng để cứu hộ, cứu nạn. Vì địa hình Ea Súp nói riêng cũng như cả Tây Nguyên nói chung không bằng phẳng như đồng bằng, có nhiều cây cối rậm rạp, thậm chí có vùng ngập lụt cần cứu hộ nằm lọt thỏm trong rừng, không thể sử dụng ca-nô. Trên thực tế, lực lượng cứu hộ của Ea Súp chỉ sử dụng được 2 xuồng máy (một của công an và một của cơ quan quân sự huyện) để triển khai phương án cứu hộ, cứu nạn. Hai xuồng máy này nhỏ hơn, dễ cơ động, dễ luồn lách tránh vật cản. Còn 3 ca-nô hiện đại đành phải để trên bờ. Tại huyện Krông Nô (Đắc Nông) có ca-nô, nhưng không có người lái, đành phải để trên bờ.

Hiện nay, các tỉnh Tây Nguyên đang hướng mọi nỗ lực vào việc khắc phục hậu quả lũ lụt, ổn định cuộc sống cho nhân dân với sự trợ giúp to lớn của cả nước. Tuy nhiên, sau trận lũ lịch sử này chính quyền và người dân các địa phương cũng như các ngành chức năng cần tổng kết, rút ra những bài học, khắc phục triệt để những bất cập, cả về ý thức chủ động, sẵn sàng phòng, chống cũng như đầu tư phương tiện và phương pháp tổ chức lực lượng tìm kiếm cứu nạn, giảm nhẹ thiệt hại do bão lũ gây ra.

KIỀU BÌNH ĐỊNH