Cảnh hiếm thấy ở ga Hà Nội. Ảnh Tiền Phong

Tết sạch-đó là ấn tượng đầu tiên về Tết Kỷ Sửu 2009. Từ thành thị đến nông thôn, đường phố, đường làng ngõ xóm, quốc lộ đều sạch sẽ, phong quang. Mới chiều Ba Mươi chợ búa, hàng hóa còn ngổn ngang, hè đường cũng bày bán hàng, rác la liệt chất cao như gò đống, vậy mà đúng giờ Giao thừa, tất cả đâu vào đấy sạch sẽ, tinh tươm. Có công đầu của các công ty, đơn vị, công nhân vệ sinh môi trường hối hả dọn rác đến giờ chót; có cơ sở từ những con đường được đầu tư trải nhựa mới phẳng phiu từ trong năm; nhưng điều đáng mừng nhất là mỗi nhà, mỗi người đều có ý thức chăm lo cho cái sạch, cái đẹp của nhà mình, của làng, của phố. Tết sạch từ nhà ra đường ấy là một nét mỹ tục của ông bà để lại vậy nhưng những năm vừa qua vì đua chen xô bồ làm ăn nên lắm khi người ta sao nhãng, vì lối sống tiêu dùng ồ ạt lan tràn dùng nhiều mà thải, mà xả rác cũng nhiều.

Cuộc sống dần đi lên, hãy để ý, hãy lắng nghe, cái Tết đã có những dáng vẻ đổi thay, chuyện “ăn Tết” đã nhẹ đi nhiều phần để nhường cho chúc Tết, vui Tết, chơi Tết, du Xuân, trảy hội. Chốn thị thành xưa vốn khác nông thôn, chỉ nhà nào biết nhà nấy, nay đậm nét cộng đồng hơn bởi những hội chợ, triển lãm, đường hoa, hội hoa, điểm biểu diễn cùng nhiều trò vui chơi giải trí. Đình chùa đông hơn, công viên mở hết cửa, mở hết công suất.

Mỹ tục Tết đã trở lại, đã cải biến, tiếp nhận thêm nhiều điều mới mẻ cả tự trong nhà ra đến chốn công cộng, đông người. Tuy nhiên, bên cạnh mỹ tục vẫn còn những hủ tục nặng nề cùng thói tật xấu mới phát sinh. Với nhiều người, Tết, xuân là mâm nhậu nhẹt tối ngày, là dịp lễ bái, cầu xin, buôn thần bán thánh sa đà mê tín dị đoan. Với nhiều người khác, Tết là mùa cờ bạc đỏ đen. Lại có những nam thanh nữ tú thích chơi trội bằng thú đốt pháo lậu, đèo hai, đèo ba đua tốc độ nhân khi cảnh sát giao thông vắng hoặc “dễ tính” ngày Tết, ngày xuân. Người Hà Nội và nhiều đô thị khác mấy năm nay mới nảy thú chơi đào rừng; những xe tải chất đầy đào rừng Tây Bắc, Việt Bắc nườm nượp đổ về. Đêm Ba Mươi, thứ cây cành gì ven đường, ven đê đều có thể thành nạn nhân của tục hái lộc. Sáng Mồng Một, thấy quất, đào từ miền rừng, từ tỉnh xa thừa ế chất như củi mà thương cho rừng, thương cho bà con sớm tối cấy trồng theo lối phong trào.

Hưởng Tết sạch, lại mong cho ngày thường ai ai cũng có ý thức giữ gìn, chăm lo như ngày Tết. Thấy Tết, Xuân đi lại lộn xộn, hủ tục tràn lan lại mong cho người người biết giữ nếp nhà, mong người có chức trách đừng vì nể, tránh né mà hãy thực thi công vụ như ngày thường để xã hội nghiêm kỷ cương, phép nước, để Tết, Xuân lành mạnh, vui cả làng, sang cả nước.

NGUYỄN MẠNH