Ảnh minh họa

QĐND Online - Đầu năm, trước bối cảnh nền kinh tế thế giới suy thoái, các chỉ tiêu kinh tế Việt cũng theo đó đồng loạt được hạ xuống với hy vọng duy trì được nền kinh tế tăng trưởng dương. Nhưng đến cuối quý 2, khi có dấu hiệu kinh tế phục hồi, các hoạt động thương mại trong nước, đặc biệt là xuất khẩu lúa gạo, đã nhanh chóng lấy lại hơi thở và tăng trưởng. Nghịch lý là ở chỗ, xuất nhiều nhất nhưng giá gạo Việt lại thấp nhất.

Tính từ đầu năm đến nay, lượng gạo xuất khẩu nước ta đạt hơn 5,294 triệu tấn, tạm thời dẫn đầu thế giới về số lượng do các “vựa lúa” thế giới như Thái Lan và Ấn Độ vẫn chưa “xuất kho”. Với lợi thế “độc tôn”, hiển nhiên gạo Việt Nam đúng ra phải được giá, nhưng thống kê cho thấy, gạo Việt Nam đứng dưới mức 400 USD/1 tấn, mức giá có thể nói “rẻ như bèo”. So sánh với Thái Lan, mặc dù nước này vẫn chưa tung gạo ra thị trường với số lượng lớn, giá gạo nước ta thấp hơn nước bạn 160 USD/1 tấn.

Các chuyên gia phân tích cho biết, gạo Việt luôn ở mức thấp là do chất lượng gạo vẫn kém hơn các cường quốc “lúa gạo” một bậc. Điều này cảnh tỉnh nền nông nghiệp nước nhà cần đầu tư sâu hơn nữa về mặt công nghệ canh tác cũng như phát triển giống lúa đạt tiêu chuẩn quốc tế để đưa ngành nông thực sự trở thành mũi nhọn xuất khẩu.

Danh tiếng về vị trí đứng thứ hai thế giới về xuất khẩu gạo liệu có đem về một tấm huy chương cho “nhà nông”? Trên thực tế, Chính phủ hết sức quan tâm đến người nông dân trồng lúa. Hàng loạt các chính sách giá và chương trình thu mua gạo để đảm bảo thu nhập cũng như đời sống cho nông dân đã diễn ra từ đầu năm đến nay.

Điều không may là các công ty tư nhân thu mua lúa gạo với giá quá thấp. Hợp đồng mua bán xem chừng theo kiểu “cò kè bớt một thêm hai” trong khi đời sống nông dân bấp bênh theo chiều lên xuống của giá gạo. Còn tệ hại hơn, giá mua thấp, giá bán từ nhiều công ty cho các đối tác nước ngoài lại trong tình trạng “phá giá” để cạnh trạnh lẫn nhau. Các công ty nhập khẩu ngoại xem ra rất ưa chuộng những hợp đồng như thế. Một khi tránh được việc ký hợp đồng chung, gạo sẽ được mua với giá “dưới cả bèo”.

Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), giá sàn gạo xuất khẩu 5% tấm do VFA đề ra là 400USD/tấn. Trên thực tế, không ít các doanh nghiệp chào bán với giá 380USD/tấn. Nguyên nhân là các doanh nghiệp này ép được giá nông dân khi lúa ngoại tràn ngập thị trường còn lúa nhà vẫn đang ảnh hưởng từ mưa bão, sâu bệnh trên các cánh đồng.

Như vậy, xuất khẩu gạo Việt ở tình trạng “có tiếng, không có miếng”.

Thiết nghĩ, các nhà xuất khẩu và cơ quan quản lý nếu đoàn kết, đạt được thống nhất cao trong hoạt động kinh doanh sẽ không những bảo vệ được gạo Việt mà còn tạo được môi trường kinh doanh lành mạnh.

Hoàng Anh