Xã hội vẫn đang thiếu một lượng lớn lao động lành nghề. Ảnh: Internet

Kỳ thi tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2009 vừa kết thúc. Một câu hỏi không mới, nhưng luôn có tính thời sự vẫn được đặt ra: Với mỗi thanh niên tốt nghiệp THPT, vào đại học có phải là điều mang tính bắt buộc, tiên quyết?

Thực tế, trong xã hội hiện nay, các ngành nghề phát triển khá đa dạng. Điều này, giúp rất nhiều người có cuộc sống ở mức ổn định trở lên, nhất là đối với những người có tay nghề vững. Người thợ xây dựng, cắt tóc, sửa chữa xe máy, ô tô, máy vi tính; người nông dân trồng lúa, nuôi lợn, nuôi cá… khi đã “nhất nghệ tinh” hoàn toàn có thể bảo đảm cuộc sống cho bản thân cũng như gia đình, tạo được vị trí trong xã hội.

Theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, cơ cấu nguồn nhân lực được coi là hợp lý ở nhiều nước trên thế giới khi nó thể hiện theo cơ cấu hình tháp. Nghĩa là, số công nhân kỹ thuật là lớn nhất, sau đó đến những người có trình độ trung cấp và đỉnh tháp là những người có trình độ cao đẳng, đại học. Theo tiêu chuẩn này, cơ cấu đào tạo của các nước là 10-4-1, trong khi ở Việt , cơ cấu này hiện đang mất cân đối nghiêm trọng.

Nhìn lại lịch sử, trong những thập kỷ 60, 70, 80 của thế kỷ trước, khi công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ ở nước ta chưa phát triển mạnh như hiện nay, những lao động có tay nghề cao-những thợ bậc 5, bậc 7 đều được các cơ quan, xí nghiệp, công trường coi là hạt giống quý. Họ là nhân tố quyết định tạo nên những sản phẩm mũi nhọn, thế mạnh kỹ thuật của từng nhà máy, công xưởng. Họ được Nhà nước, xã hội đề cao với nhiều hình thức. Chính lớp thợ bậc cao trưởng thành trong những năm tháng ấy đã trở thành nòng cốt trong các doanh nghiệp Nhà nước, tư nhân, thậm chí cả các liên doanh với nước ngoài trong giai đoạn chuyển đổi nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa những năm gần đây. Nhiều người trong số họ trở thành chuyên gia, người chủ doanh nghiệp…

Chưa bao giờ xã hội cần nhiều người giỏi nghề như hiện nay. Mặc dù điều kiện đào tạo nghề, mở mang thêm nhiều nghề mới khá thuận lợi, nhưng vẫn xảy ra tình trạng thiếu lao động lành nghề. Cùng với vấn đề nâng cao chất lượng đào tạo của các trường dạy nghề, điều có ý nghĩa đặc biệt và mang tính quyết định là phải thay đổi cho được tư duy trong chọn nghề, chọn trường của lớp trẻ hiện nay. Khi nền sản xuất của xã hội ngày càng hướng theo sự chuyên sâu, thì “nhất nghệ tinh” không chỉ là thế đứng vững của cá nhân trong xã hội truyền thống mà đương nhiên là thế mạnh của mỗi công dân hôm nay và ngày mai.

ĐỨC HIẾU