Chậm quá, đã gần đến Rằm tháng Giêng rồi mà trên các phương tiện thông tin đại chúng vẫn chưa nêu được hình thức “chịu trách nhiệm” của những người đứng đầu các địa phương để xảy ra tình trạng buôn bán, vận chuyển, tàng trữ và đốt pháo trong dịp Tết vừa qua. Nguyên nhân chậm là do tình hình Tết quá phức tạp, chưa tổng hợp, rút kinh nghiệm xong hay là sự buông xuôi, đánh trống bỏ dùi, cố tình phớt lờ ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ?

Những người tôn trọng pháp luật, hưởng ứng mục tiêu đón Tết, vui xuân an toàn, tiết kiệm thực sự buồn lòng khi thấy tình trạng đốt pháo trái phép diễn ra ở nhiều nơi ngang nhiên, liều lĩnh, như một kiểu “tháo khoán” trong dịp Tết. Ở Hà Nội, hàng chục thanh niên phóng xe máy trên đường, thả bánh pháo nổ dài hơn một mét. Ở huyện Từ Sơn (tỉnh Bắc Ninh) không chỉ trẻ con mà còn có những người lớn tuổi thản nhiên đốt pháo trong lễ hội của làng. Ở Thanh Hóa, nạn đốt pháo coi như trò đùa, có những thanh niên đem pháo đến đốt trước nhà cán bộ quản lý cấp xã, phường. Ở Hải Phòng, có gia đình đốt pháo hoa kéo dài 10 phút đón giao thừa… Có phải đây là sự thách thức pháp luật một phép thử xem kỷ cương phép nước nghiêm đến cỡ nào?

Trước Tết, đồng chí Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát cho biết đã thu giữ hơn 40 tấn pháo các loại, bắt giữ 483 đối tượng tàng trữ, vận chuyển và đốt pháo. Tuy nhiên, còn khối lượng pháo không nhỏ, tuồn vào nước ta qua đường biên giới Việt – Trung và đường biển, không kiểm soát hết được.

Tác hại của việc đốt pháo ai cũng rõ và cũng cần hiểu rõ ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ là pháp lệnh. Để vui xuân, đón Tết an toàn, tiết kiệm, từ trước Tết, Thủ tướng đã gửi công điện yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tích cực ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ pháo các loại. Nơi nào không chấp hành nghiêm thì Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố đó phải chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ. Triển khai thực hiện công điện của Thủ tướng, một số địa phương đã công bố trên báo chí, nếu xảy ra đốt pháo ở phường, xã nào thì công an phường, xã đó sẽ bị kỷ luật. Những người đốt pháo có thể bị tạm giữ kể cả vào ngày mồng một Tết! Tuy nhiên, pháo vẫn cứ nổ ở 51/64 tỉnh, thành phố.

Tại buổi giao ban Chính phủ đầu xuân, Thủ tướng đã phê bình Chủ tịch UBND những tỉnh, thành phố để xảy ra tình trạng đốt pháo trái phép và yêu cầu xử lý kỷ luật một số người đứng đầu chính quyền cơ sở để tái diễn tình trạng này. Chúng ta phải hiểu rằng, đầu xuân, chưa nhận được báo cáo đầy đủ thì Thủ tướng chỉ mới phê bình, nhưng phê bình chưa phải là xong. Phê bình không phải là hình thức xử lý với những người chịu trách nhiệm về những vi phạm tại địa phương. Trong lúc cả nước đẩy mạnh phong trào “Sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật”, chúng ta không thể nương nhẹ những hành vi phạm pháp, đồng thời cần quy rõ trách nhiệm của từng người ở những vị trí xã hội khác nhau. Nếu bỏ qua hình thức xử lý kỷ luật với những nơi làm trái công điện của Thủ tướng vừa qua thì không thể giữ nghiêm kỷ cương, phép nước.

Đến nay, được biết Văn phòng Chính phủ mới nhận được báo cáo của UBND tỉnh Quảng Ninh nhận rõ trách nhiệm trong việc để xảy ra tình trạng buôn bán, đốt pháo trái phép và nêu rõ nguyên nhân khách quan là đường biển dài, lại là cửa ngõ buôn lậu qua biên giới nên việc kiểm soát chưa triệt để. UBND tỉnh Quảng Ninh đã có kế hoạch sẽ họp với lãnh đạo các địa phương, ban, ngành để xác định rõ trách nhiệm từng cá nhân, đơn vị (vào ngày 20-2), đồng thời tiếp tục điều tra, truy tố những đối tượng đốt pháo nổ và buôn bán pháo trong dịp Tết.

Thiết nghĩ, muộn còn hơn không, các tỉnh, thành phố cần khẩn trương triển khai, kiểm điểm, báo cáo Thủ tướng như UBND tỉnh Quảng Ninh đã làm. Đó là việc làm nghiêm túc và không thể khác. Đó cũng là yêu cầu của dư luận. Lãnh đạo các cấp chính quyền địa phương cần nêu gương về tinh thần tự phê bình và phê bình, dám chịu trách nhiệm, góp phần giữ nghiêm kỷ cương phép nước.

ĐÀO VĂN SỬ