QĐND - Những ngày đầu năm mới Nhâm Thìn 2012, quần thể di tích Cố đô Huế đã đón nhận hàng chục nghìn lượt khách du lịch quốc tế và trong nước đến tham quan. Đây là tín hiệu đáng mừng cho ngành du lịch Thừa Thiên-Huế nói riêng và ngành du lịch Việt Nam nói chung, sau nhiều tháng Ban chỉ đạo Năm Du lịch Quốc gia Duyên hải Bắc Trung Bộ-Huế 2012 ráo riết chuẩn bị, tỉnh Thừa Thiên-Huế đóng vai trò địa phương đăng cai tổ chức hướng đến chủ đề "Huế-Kinh đô cổ-Trải nghiệm mới" và đặt ra mục tiêu đón từ 2 đến 2,5 triệu du khách đến tham quan Cố đô Huế.

Nước ta có nhiều di sản, trong đó có 16 di sản văn hóa, thắng cảnh thiên nhiên, tư liệu thế giới được UNESCO công nhận và còn có hàng nghìn di sản đặc sắc cấp quốc gia và địa phương. Đó là các khu danh thắng nổi tiếng như: Vịnh Hạ Long, Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng được công nhận là di sản thiên nhiên thế giới và khoảng 40.000 di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, trong đó hơn 2.800 di tích được xếp hạng quốc gia. Các di sản văn hóa thế giới như: Cố đô Huế, Di tích Mỹ Sơn, Phố cổ Hội An, Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên, Hoàng Thành Thăng Long, Nhã Nhạc Cung Đình Huế, Quan họ Bắc Ninh...

Cố đô Huế. Ảnh minh họa/internet.

Nhưng có một thực tế mà nhiều chuyên gia văn hóa trong và ngoài nước nhận xét là du lịch di sản của Việt Nam mới chỉ dừng lại ở dạng tiềm năng, chưa được đầu tư thỏa đáng và khai thác hiệu quả. Có trong tay những “mỏ vàng” di sản, nhưng chúng ta vẫn chưa biết phát huy, khai thác hiệu quả, xứng tầm, thông qua hoạt động du lịch di sản. Đáng ngại hơn khi có những thông tin về sự xuống cấp của khu phố cổ Hội An, di sản đã tạo được sức hút mạnh mẽ đối với du khách quốc tế. Hay ở quần thể di tích Cố đô Huế, bên cạnh những thành quách trầm mặc rêu phong vẫn còn những cảnh “chướng tai, gai mắt” như chèo kéo khách, xả rác, nước bẩn... Không ít di sản sau khi được công nhận lại rơi vào cảnh đìu hiu, hoang phế vì không được bảo vệ, bảo tồn đúng mức.

Thời gian qua, nước ta đã khá thành công trong việc quảng bá tới bạn bè thế giới về vẻ đẹp của các di sản Việt Nam. Nhưng làm sao để biến các di sản này thành điểm đến thu hút khách du lịch?

Có ý kiến cho rằng, để phát huy du lịch di sản cần đi bằng “hai chân”. Bên cạnh hoạt động bảo tồn, tôn tạo, cần có các hình thức thu hút cộng đồng tham gia các hoạt động dịch vụ giúp khách du lịch tiếp cận di sản thông qua các hoạt động quảng bá di sản... Trong hoạt động bảo tồn, chính quyền và nhân dân địa phương nơi có di sản cần có thái độ ứng xử phù hợp. Muốn làm được điều đó cần đẩy mạnh công tác tập huấn, tuyên truyền, phổ biến các quy định liên quan cho cán bộ và người dân địa phương. Mỗi người dân sẽ là một hướng dẫn viên du lịch không chuyên để truyền tải giá trị di sản đến du khách.

Ở mỗi điểm du lịch di sản, điều mà du khách quan tâm không chỉ là được chiêm ngưỡng hình ảnh vật thể độc đáo, mà còn được thông tin về giá trị lịch sử của di sản, di tích. Vì thế, rất cần đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên du lịch thông thạo kiến thức về di sản, những người sẽ là cầu nối truyền tải thông tin, tư liệu di sản đến khách du lịch một cách sinh động. Tập trung hoàn thiện, nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch tại các di sản văn hóa thế giới. Đẩy mạnh nghiên cứu cải tiến, làm mới các sản phẩm. Tăng cường liên kết để phát triển sản phẩm du lịch... Thông qua Năm Du lịch di sản, các địa phương cần tập trung xây dựng sản phẩm du lịch di sản đạt thương hiệu quốc gia và quốc tế.

Trân trọng, nâng niu, đưa di sản văn hóa của nước nhà giới thiệu đến bạn bè trên thế giới thông qua hoạt động du lịch sẽ đem lại rất nhiều lợi ích cho nước nhà, không chỉ là vấn đề kinh tế mà quan trọng hơn là quảng bá hình ảnh đất nước, con người, văn hóa Việt Nam, góp phần nâng cao chất lượng bảo tồn, trùng tu, phát huy những giá trị di sản đặc sắc của dân tộc.

Đặng Trung Kiên