Nghị định 34/NĐ-CP của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ chính thức có hiệu lực từ ngày 20-5. Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh là các thành phố được áp dụng tăng nặng mức xử phạt vi phạm luật giao thông cao hơn so với các địa phương khác từ 40% đến 200%. Mục đích nhằm tạo tính răn đe cao, tác động mạnh vào ý thức của người tham gia giao thông.

Mức phạt với các trường hợp vi phạm luật giao thông như vậy đã tăng lên đáng kể nhưng liệu người tham gia giao thông có ý thức hơn hay không? Câu hỏi này là sự băn khoăn chính của dư luận bởi trong lĩnh vực giao thông đã có nhiều quy định xử phạt nhưng tình hình vẫn không chuyển biến.

Trước đây, người vi phạm luật giao thông bị phạt hành chính, giữ xe hoặc bấm lỗ, “treo” bằng lái với một số lượng không nhỏ. Các cơ quan có trách nhiệm thường xuyên tuyên truyền, vận động nhưng nhiều người đi xe gắn máy vẫn không đội mũ bảo hiểm, người điều khiển phương tiện giao thông vẫm đi sai làn đường, vượt tốc độ quy định vẫn là “chuyện thường ngày”. Văn hóa giao thông ở Việt vì thế vẫn…xa vời.

Trước thực tế đó, Nghị định 34 ra đời là một nỗ lực mới, được nhiều người đồng tình, ủng hộ nhằm đưa trật tự giao thông vào khuôn phép. Duy trì trật tự giao thông, nhất là trong việc thay đổi nhận thức về giao thông của người dân ở nước ta đang là vấn đề cấp bách bởi nó được đánh giá là quá yếu kém.

Nhiều quy định được ban hành nhưng thực tế là, số trường hợp vi phạm luật giao thông chưa giảm và số thương vong do tai nạn giao thông vẫn cứ tăng. Đây là điều nhức nhối hàng ngày, dẫu biết rằng giải “bài toán” về trật tự, an toàn giao thông ở nước ta hiện nay cần có nhiều giải pháp đồng bộ như hệ thống hạ tầng (đường sá), phát triển các loại hình vận tải công cộng (tàu điện ngầm, xe buýt…).

Cảnh sát giao thông xử lý nặng các trường hợp vi phạm theo quy định mới của Nghị định 34. Ảnh: Internet

Cần phải làm gì để giải quyết triệt để vấn đề này?

Trong khi chính quyền đang nỗ lực tìm kiếm lời giải về cơ sở vật chất đảm bảo cho giao thông thì những giải pháp mạnh tay như Nghị định 34 là điều rất cần thiết. Cũng như các nhà hoạch định chính sách, người dân Việt Nam luôn mong muốn trật tự giao thông được duy trì và không ai bị xử phạt vì vi phạm luật, nghĩa là người dân luôn mong muốn có được một nề nếp, cách ứng xử có văn hóa khi tham gia giao thông. Khi ý thức của con người chưa đạt tới tính tự giác thì việc áp dụng các chế tài xử phạt là điều cần thiết. Với 7 nhóm hành vi vi phạm bị xử phạt nặng theo tinh thần của Nghị định 34. Các chuyên gia cho rằng, trật tự giao thông sẽ được “nắn” dần vào khuôn khổ. Song, vấn đề đặt ra là các lực lượng chức năng phải duy trì nghiêm việc này, tránh “đầu voi, đuôi chuột” khi ra quân trong những ngày đầu tiên thì rầm rộ, xử phạt nghiêm túc, thời gian sau đó thì lại “lỏng tay”, thậm chí phát sinh những tiêu cực thì kết quả sẽ như “ném đá ao bèo”.

Phạt nặng để duy trì, tăng cao ý thức của người dân theo Nghị định 34 là cần thiết và phải được duy trì nghiêm túc. Như vậy, một giải pháp đồng bộ cần phải được tính tới. Bên cạnh những biện pháp xử lý nặng về hành chính, việc tuyên truyền sâu hơn, rộng hơn nhằm nâng cao ý thức chấp hành luật giao thông cần phải được đẩy mạnh từ trường học, gia đình đến các cơ quan, đơn vị.

Một khi người dân hiểu và tự giác chấp hành luật tốt hơn, chắc chắn Nghị định 34 sẽ đi vào cuộc sống, bức tranh giao thông ở Việt Nam sẽ được cải thiện. Người tham gia giao thông sẽ cảm thấy an toàn và hạnh phúc hơn.

NGỌC HƯNG