QĐND Online - Nước ta nằm trong số 10 quốc gia hàng đầu về sự ảnh hưởng của thiên tai trên thế giới, phổ biến là bão, lũ, lũ quét, sạt lở đất, hạn hán… Thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho thấy, 10 năm gần đây, bình quân mỗi năm, có khoảng 750 người chết và mất tích do thiên tai, thiệt hại về tài sản hàng chục tỉ đồng. Theo dự báo của các chuyên gia về môi trường, trong thời gian sắp tới, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu toàn cầu, Việt Nam tiếp tục phải hứng chịu nhiều đợt thiên tai với tần suất nhiều hơn, cường độ mạnh hơn.

Thực trạng đó cho thấy, cần chủ động đối phó với thiên tai và điều quan trọng mang tính quyết định là phải làm nhiều hơn nói. Thiên tai vốn bất ngờ và khó lường, diễn biến hết sức phức tạp, nhiều khi ngoài tầm kiểm soát của con người. Thiên tai nói chung, bão lụt nói riêng luôn ẩn chứa sự bất ngờ, do đó phải chủ động đối phó với thiên tai mới có thể giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản của Nhà nước và nhân dân.

Tuy nhiên, trên thực tế, cho đến lúc này, nhiều địa phương, nhiều ngành và nhiều người dân, việc “chủ động” mới chỉ dừng lại ở sự hô hào chung chung, làm chưa được như nói nên thiệt hại vẫn xảy ra.

Quốc lộ 7 đoạn vào huyện Kỳ Sơn, Nghệ An bị sạt lở nghiêm trọng

Mới chỉ qua hai cơn bão đầu mùa, con số thiệt hại về người và vật chất ở nước ta cũng đã không phải nhỏ. Trong đó, phải kể đến các công trình dân sinh như: quốc lộ 7 đi qua huyện Kỳ Sơn và Tương Dương ở Nghệ An bị “nuốt trôi”; 16 người thiệt mạng, 4 người mất tích, hơn 80 người khác bị thương;  hơn 1000 ngôi nhà ở Hải Phòng, Quảng Ninh bị tốc mái, sập, hư hỏng do bão số 2.

Những thiệt hại trên, có thể giảm thiểu hơn nữa nếu ngay từ khi xây dựng các công trình, cá nhân và các tổ chức đều tính đến phương án “phòng” để “chống”  lại thiên tai. Giả sử, con đường được thiết kế chống lại sự bào mòn của lũ lớn trên sông; giả sử mỗi mái nhà lợp tôn, lợp mái ngói được kết cấu, chằng buộc chắc chắn hơn…thiệt hại sẽ bớt đi. Mô hình “nhà tránh lũ cộng đồng” bể chứa nước kiêm hầm trú ẩn… là những công trình lưỡng dụng được tính toán kỹ đã cho hiệu quả tốt.

Nêu ra để thấy, nếu tất cả những công trình xây dựng được khảo sát, thiết kế cho phù hợp, đồng bộ, mang tính cơ bản, bảo đảm bền vững lâu dài nó sẽ hạn chế được thiệt hại khi thiên tai xảy ra. Người dân và cán bộ có trách nhiệm cần chống tư tưởng, cách làm tạm bợ, chắp vá, đầu tư dàn trải, kém hiệu quả…biết rằng, để làm được việc đó sẽ tốn thêm phần kinh phí. Tuy nhiên, các chuyên gia đã tính toán, nếu bỏ thêm 1 đồng cho việc gia cố đề phòng thiên tai, thì thiệt hại xảy ra (nếu gặp thiên tai) sẽ bớt đi 10 đồng.

Hiểu, nói, làm là những việc cần thiết trong nâng cao nhận thức và hành động thực hiện phương châm phòng, chống, giải nhẹ thiên tai. Nói tuyên truyền để toàn dân hiểu và quan trọng hơn, hiểu để có công tác chuẩn bị, đối phó cho tốt mới là điều đang bàn. Hy vọng rằng, chúng ta sẽ có nhiều việc làm thiết thực, giảm thiểu hơn nữa các thiệt hại do thiên tai gây nên.