QĐND - Tháng trước, các lực lượng chức năng của thành phố Hà Nội lại mở đợt ra quân dẹp bỏ các loại xe ba bánh tự chế giả danh thương binh. Lần ra quân này với quyết tâm rất cao, nhiều biện pháp nêu lên rất... kiên quyết, nhưng dư luận vẫn tỏ ý nghi ngờ kết quả...

Ảnh minh họa/Internet

Xe ba bánh tự chế là loại xe chế tạo thủ công từ xe gắn máy hai bánh, hoán cải thêm thùng chở hàng. Loại xe này không theo một quy chuẩn kỹ thuật nào, lại thêm việc dùng để chở hàng cồng kềnh, len lỏi khắp mọi ngóc ngách phố phường nên rất nguy hiểm và cản trở giao thông, khiến dư luận vô cùng bức xúc. Trước đây, khi mới xuất hiện, loại xe này bị cấm. Nhưng sau vì nhu cầu mưu sinh của một số thương binh và người tàn tật, nên các ngành chức năng linh động cho phép các đối tượng trên đây được phép lưu hành. Thế là nhiều đối tượng khác hoặc là giả danh thương binh, hoặc là nhờ thương binh đứng tên đăng ký, hoặc là để tự chế xe ba bánh mặc sức tung hoành. Không riêng Hà Nội, ở nhiều nơi khác các lực lượng chức năng đã nhiều lần “tuyên chiến” với vấn nạn tự chế phương tiện vận tải hàng hóa và hành khách nhưng hầu như không mấy thành công.

Chiểu theo Luật Giao thông đường bộ và các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành thì xe ba bánh tự chế không được phép lưu hành. Nhưng trước “việc đã rồi” và nhất là do địa phương chưa có các biện pháp hữu hiệu giúp đỡ thương binh chuyển hướng lao động cải thiện cuộc sống, nên thành phố cho phép thương binh tạm thời được tiếp tục lưu hành xe ba bánh tự chế. Đây cũng là một quy định “tự chế” như một giải pháp tình thế, nên đã tạo kẽ hở cho các đối tượng khác lợi dụng, gây nên hậu quả nhỡn tiền từ nhiều năm nay.

Trong lĩnh vực giao thông ở các thành phố lớn hiện nay, còn có khá nhiều những quy định “tự chế” như vậy. Đây là một trong những nguyên nhân của những khó khăn trong công tác quản lý và điều hành giao thông, khiến vấn nạn ùn tắc giao thông và tai nạn giao thông ngày càng nghiêm trọng. Trước đây, từng có những “sáng kiến” sớm bị phá sản như: Đổ làn nhựa màu dành riêng cho xe đạp; cấm xe biển số các tỉnh vào thành phố những giờ cao điểm v.v.. Lại có thời kỳ, một số thành phố hạn chế phương tiện cá nhân bằng quy định đăng ký xe phải có sổ hộ khẩu, hoặc mỗi người chỉ được phép đăng ký từ một đến hai xe... là những quy định vi phạm quyền sở hữu tài sản của công dân. Gần đây, lại có nơi dự kiến quy định xe biển số chẵn-lẻ chỉ được chạy vào nội thành những ngày chẵn-lẻ, khiến dư luận lại được một phen bàn cãi.

Rõ ràng những quy định trên đây đều là những sản phẩm “tự chế” mang tính chủ quan, thể hiện sự bất cập, lúng túng trong tổ chức giao thông và quản lý đô thị. Cái vòng luẩn quẩn “Quản không được thì cấm, cấm không được thì thỏa hiệp bằng những giải pháp tình thế” mà thực chất là chấp nhận “vi phạm có điều kiện”, là tình trạng chung của công tác quản lý hành chính hiện nay tại nhiều địa phương. Chính những sản phẩm “tự chế” kiểu đó đã tạo kẽ hở cho nhiều hành vi vi phạm pháp luật phát sinh và tồn tại dưới nhiều hình thức khó xử lý, mà “cuộc chiến” với xe ba bánh tự chế ở Hà Nội hiện nay chỉ là một ví dụ.

Mai Nam Thắng