Bộ Khoa học và Công nghệ vừa làm xôn xao dư luận cả nước, khi mới đây Bộ kiên quyết trả lại ngân sách Nhà nước 125 tỷ đồng kinh phí nghiên cứu khoa học năm 2007 vì “thà trả lại tiền còn hơn chi cho những công trình không hiệu quả”.

Việc làm trên, xét riêng về khía cạnh sử dụng ngân sách có hiệu quả thì thật đáng hoan nghênh, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao của Bộ Khoa học và Công nghệ trước một lượng tiền của lớn của nhân dân. Cứ như cách phân phối ngân sách trước đây, chia đều theo đề nghị của cơ sở, mà thiếu thẩm tra, thẩm định, nghiêm túc, chặt chẽ thì có 125 tỷ đồng chứ nhiều hơn thế nữa vẫn cứ hết, vì trong thực tế như phần trả lời của ông Nguyễn Trọng Thụ, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch – Tài chính của Bộ, với báo chí thì: Ngân sách dành cho công tác nghiên cứu khoa học ở nước ta vẫn chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ so với các nước trong khu vực và trên thế giới…

Trao đổi về hiệu quả của công tác nghiên cứu khoa học, nhiều giáo sư, tiến sĩ chân chính cũng phải thừa nhận rằng, lâu nay không thiếu tình trạng có đề tài khoa học nghiệm thu rồi “đắp chiếu” vì hoặc là quá cao siêu, hoặc là không thiết thực với thực tế cuộc sống, trong khi khối đề tài của các “kỹ sư chân đất” đầu tư tiền của không nhiều, lại được ứng dụng rộng rãi, làm lợi nhiều tỷ đồng.

Thực trạng không chỉ nghiên cứu khoa học mà ở nhiều lĩnh vực khác, nhiều ngành khác, cho thấy ngân sách là mồ hôi nước mắt của nhân dân, nhưng trong nhiều trường hợp đã bị biến thành “chiếc bánh” của riêng từng ngành, cứ phân bổ cho cơ sở mà không quan tâm đúng mức đến hiệu quả của nó mang lại. Cũng vì phân phối kiểu xin – cho đã không chỉ dẫn đến đặc quyền, đặc lợi, tham ô, tham nhũng, mà còn không khuyến khích được lao động chân chính.

Mong sao việc làm của Bộ Khoa học và Công nghệ được các ngành, các cấp học tập, vận dụng nhằm sớm loại bỏ bằng được cơ chế “xin – cho” để ngân sách Nhà nước được chi “đúng người, đúng việc”. Đó cũng là phương thuốc có hiệu quả, góp phần chữa tận gốc căn bệnh tham nhũng, lãng phí, thiết thực thực hiện cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác do Đảng ta phát động.