QĐND - Hiện nay, mỗi công dân Việt Nam trong độ tuổi trưởng thành có hàng chục giấy tờ cá nhân như: Giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, giấy chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu, giấy phép lái xe, giấy chứng nhận bảo hiểm… Sắp tới, khi Luật Hộ tịch và Luật Căn cước công dân ra đời với sự đột phá của mã số định danh cá nhân, có thể cắt giảm hầu hết các loại giấy tờ rườm rà cho người dân. Trong nhiều trường hợp, người dân chỉ cần cung cấp mã số định danh cá nhân, không cần nộp hoặc xuất trình các loại giấy tờ, giảm tối đa chi phí thực hiện các thủ tục hành chính.

Ảnh minh họa/Dantri.com.vn.

Thông tin trên được đưa ra tại cuộc hội thảo về dự án Luật Căn cước công dân do Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội phối hợp với Bộ Công an tổ chức tuần qua, thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận. Vấn đề mấu chốt của việc giảm tối đa những rắc rối liên quan đến quá nhiều giấy tờ cá nhân của công dân là ứng dụng khoa học công nghệ, kỹ thuật hiện đại để phục vụ công tác quản lý dân cư, hay còn gọi là "số hóa" quản lý dân cư. Phương pháp này đã được nhiều nước trên thế giới áp dụng. Sự thành công của việc "số hóa" quản lý dân cư sẽ làm thay đổi cơ bản cách thức giao dịch hành chính công, giảm tối đa chi phí hành chính cho cá nhân, tổ chức, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý dân cư. Đây cũng là hạt nhân của Đề án tổng thể đơn giản hóa thủ tục hành chính, giấy tờ công dân và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (Đề án 896).

Theo thuyết trình của Bộ Công an và Bộ Tư pháp, sắp tới, mỗi công dân Việt Nam được cấp một số định danh cá nhân duy nhất từ khi sinh ra đến khi chết đi. Việc cấp số định danh cá nhân từ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư gắn với cơ sở dữ liệu chứng minh nhân dân. Số định danh này được coi là “chìa khóa” để tra cứu thông tin của từng cá nhân trong cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Cơ sở dữ liệu chứa đựng những thông tin cơ bản của các cá nhân, được xây dựng thống nhất trong toàn quốc để dùng chung cho các bộ, ngành, địa phương bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu của các cơ quan này.

Tuy nhiên, theo ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội, chủ trương làm thẻ căn cước công dân thay cho giấy chứng minh nhân dân về lâu dài là đúng và cần thiết, nhưng có thể gây chồng chéo, lãng phí và không thuận lợi cho người dân bởi lẽ hầu hết các giấy tờ cá nhân như hộ chiếu, hộ khẩu, nhà đất, sổ tiết kiệm… đều liên quan mật thiết đến giấy chứng minh nhân dân. Nếu bị thay thế sẽ kéo theo cả hệ thống phải đổi. Mặt khác, các thông tin về căn cước công dân có ý nghĩa quan trọng phục vụ công tác quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội và yêu cầu giao dịch của cơ quan, tổ chức, công dân nhưng lại gắn liền với bí mật đời tư cá nhân, vì thế rất cần cơ sở pháp lý đầy đủ về thu thập, cập nhật, quản lý, khai thác các thông tin về căn cước công dân để bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của công dân.

Vì lẽ đó, nhiều đại biểu Quốc hội đã kiến nghị các cơ quan soạn thảo khi làm luật phải nghĩ ngay tới việc tạo thuận lợi cho người dân chứ không phải gây tốn kém, phiền hà. Chẳng hạn như cần có quy định mọi công dân đều có thể làm thủ tục ở nhiều nơi, cấp lại thẻ căn cước công dân mà không nhất thiết trở lại nơi đăng ký thường trú, hộ khẩu để làm. Mọi công dân sinh ra cần được cấp thẻ công dân điện tử ngay, thực chất nó là thẻ căn cước, đến 14 tuổi chỉ tích hợp ảnh vào để nhận dạng. 10 năm sau cập nhật ảnh khác mà không phải đổi thẻ...

Đơn giản hóa thủ tục hành chính, giấy tờ công dân và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư là đúng và cần thiết, nhưng cần có lộ trình, thời gian phù hợp.

ĐỖ PHÚ THỌ