Đất nông nghiệp đang bị thu hẹp dần. Ảnh Vnn

Giữa lúc vấn đề an ninh lương thực “nóng” lên ở quy mô toàn cầu, tại kỳ họp Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội diễn ra mới đây, tờ trình của UBND thành phố về Kế hoạch sử dụng đất đã đem đến cho đại biểu và cử tri mối lo ngại về sự thu hẹp nhanh chóng diện tích đất nông nghiệp. Theo định hướng quy hoạch đến năm 2020, hàng chục nghìn héc-ta đất sẽ phải thu hồi để đầu tư phát triển, trong đó có tới hơn 80% là đất nông nghiệp. Báo cáo thẩm tra của HĐND thành phố cũng nhấn mạnh rằng không những đất nông nghiệp bị mất quá nhiều mà việc sử dụng đất cũng đang mất cân đối nghiêm trọng. Trong số đất đã giao ở giai đoạn 2001-2005, đất cho giao thông và hạ tầng xã hội đạt rất thấp (chỉ hơn 50% kế hoạch); trong khi ở những lĩnh vực như sản xuất kinh doanh, xây trụ sở lại vượt quá chỉ tiêu…

Lo ngại như vậy là rất chính đáng. Biết bao diện tích “bờ xôi ruộng mật” đã bị cắt làm khu công nghiệp, khu chế xuất, khu đô thị… Đất nông nghiệp, đặc biệt là đất trồng lúa bị thu hẹp dần. Chúng ta chỉ được chia sẻ “tấc vàng” này cho những mục tiêu thực sự cần thiết. Hà Nội đang trong tình trạng rất khó khăn khi thu hồi đất đã giao cho các dự án nhưng bị bỏ hoang hoặc sử dụng không đúng mục đích. Không xem xét kỹ để rồi cứ giao đất cho những dự án “treo”, không chỉ lãng phí lớn mà còn sẽ phải chịu những hậu quả khôn lường. Ông cha ta đã dặn “Phi nông bất ổn”. Các vấn đề xã hội nảy sinh vì những lớp nông dân không đất, không nghề. Đành rằng không thể chỉ xây đô thị ở đất đồi gò, bạc màu song phải tính toán thật kỹ, giảm đến mức thấp nhất việc lấy đất ruộng.

Cũng nên đặt kế hoạch này trong bối cảnh mở rộng thành phố. Quy hoạch phải đi trước một bước. Đất nông nghiệp, đất đô thị hóa của thành phố mở rộng phải được tính toán ngay từ bây giờ. Phải đặc biệt quan tâm đến bảo vệ môi trường, phát triển nông nghiệp bền vững, chú trọng dành đất cho hệ thống cây xanh, mặt nước…

Hy vọng, từ việc rà soát sử dụng đất công của các cơ quan hành chính nhà nước ở trung ương và địa phương trên địa bàn, có thể thu hồi một phần lớn diện tích đất sử dụng kém hiệu quả, dôi dư. Những phần đất thu hồi đó sẽ được đưa vào kế hoạch sử dụng cho những mục tiêu phát triển của thành phố, trước khi cứ phải xén đất nông nghiệp. Cùng với đó là kiểm tra diện tích đất dành cho các công trình, dự án trọng điểm trong giai đoạn trước, làm rõ thực trạng việc triển khai để điều chỉnh kế hoạch sử dụng đất cho phù hợp.

Sử dụng tiết kiệm, hiệu quả đất để hôm nay và mai sau không phải than thở với nhau: “Tấc vàng” đi đâu?

HẠNH NGUYÊN