QĐND - Vấn đề đang được dư luận quan tâm là xung quanh việc thí điểm “không tổ chức” hay hiểu nôm na là bỏ hội đồng nhân dân (HĐND) cấp huyện, quận, phường. Trong báo cáo tổng kết bước một sau hơn một năm thực hiện thí điểm, Chính phủ chỉ ra nhiều điểm tốt của việc bỏ HĐND huyện, quận, phường như: Tinh giản được bộ máy; đơn giản hóa được thủ tục hành chính; đề cao được tính thống nhất, thông suốt, hiệu quả; tiết kiệm chi phí; quyền làm chủ của nhân dân được bảo đảm; chức năng giám sát vẫn được thực thi; kinh tế - xã hội địa phương vẫn phát triển tốt… Thế nhưng, sau khi nghe báo cáo này, một số đại biểu HĐND lại chạnh lòng: Hóa ra từ trước tới giờ mình là lực cản của sự phát triển hay sao, mà vừa bỏ mình đi, mặt nào cũng tốt lên như thế?

Họp HĐND phường An Lạc, Quận Bình Tân, TP.HCM. (Ảnh minh họa/nguồn hochiminhcity.gov.vn)

Có ý kiến cho rằng, bỏ HĐND cấp huyện, quận, phường là sẽ bỏ được các khâu trung gian không thật cần thiết trong tổ chức của chính quyền, nhất là ở các đô thị. Thế nhưng, HĐND cùng với UBND là hai thực thể tạo nên chính quyền ở địa phương. Nếu bây giờ, một số cấp chính quyền không còn HĐND thì UBND cấp đó sẽ do ai bầu, hay chờ bổ nhiệm của cấp trên? Nếu vậy, tính đại diện quyền lợi của UBND sẽ ra sao? Không còn HĐND thì cơ quan nào sẽ đại diện cho quyền lợi của nhân dân để giám sát các hoạt động của địa phương...?

Nhà nước của chúng ta là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Việc quản lý Nhà nước phải bằng pháp luật, quyền lực phải thuộc về nhân dân, mà nhân dân thì từng người một không thể tự mình làm chủ được mà phải thông qua người đại diện cho mình, đó là đại biểu HĐND, đại biểu Quốc hội để thực hiện quyền lực của mình ở cơ quan Nhà nước. Vì vậy, nếu không tổ chức HĐND cấp huyện, quận, phường, cần phải tăng cường thêm chức năng của đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND cấp tỉnh.

Có hay không tổ chức HĐND cấp huyện, quận, phường là một vấn đề lớn, liên quan đến cuộc sống của rất nhiều người dân, vì vậy, cần phải được xem xét, nghiên cứu thấu đáo và toàn diện, rất cần phải hỏi ý kiến dân về việc này. Hiện nay, chúng ta chưa có luật trưng cầu dân ý nhưng cũng có thể bằng nhiều hình thức để lấy thêm ý kiến của nhân dân. Có thể tiếp tục thí điểm trên diện rộng hơn để so sánh, đối chiếu. Cũng có thể thí điểm thêm việc đổi mới toàn diện HĐND theo hướng gọn nhẹ hơn, tăng nhiều quyền hạn và trách nhiệm hơn.

Được biết, vào ngày 18-9 tới, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ xem xét toàn diện vấn đề thí điểm không tổ chức HĐND cấp huyện, quận, phường. Hy vọng, từ thực tiễn hoạt động, các đại biểu sẽ đưa ra giải pháp tối ưu để kiện toàn tổ chức của các cấp chính quyền ở địa phương nhằm mục đích đơn giản, gọn nhẹ, tiết kiệm, hiệu quả và đáp ứng lòng mong đợi của nhân dân.

Hồ Quang Phương