QĐND Online - Mùa mưa bão năm nay đang đến gần, theo nhận định của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Trung ương, năm 2010, trước tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu, bão kèm theo mưa lớn có khả năng xuất hiện bất thường, lượng mưa ở khu vực Bắc Bộ dự báo sẽ cao hơn trung bình hàng năm. Điều này cũng có nghĩa công tác phòng, chống lụt bão, thiên tai năm nay sẽ rất khó khăn.

“Nhất thủy, nhì hỏa”, câu danh ngôn mà người xưa truyền lại cho thấy thiên tai vẫn là thứ đứng đầu trong các hiểm họa thiên nhiên. Để hạn chế phần nào sự nguy hiểm và sức tàn phá của thiên tai mỗi khi có bão, lũ thì cần phải chủ động làm tốt công tác phòng ngừa, trước hết là từ ngay trong ý thức của mỗi cá nhân, mỗi địa phương và toàn xã hội.

Nhân dân địa phương tích cực tham gia diễn tập cùng các lực lượng. Ảnh: Vũ Song.

Mới đây, chúng tôi được trực tiếp tham gia cuộc diễn tập phòng, chống lũ quét, sạt lở đất và tìm kiếm cứu nạn tại huyện Văn Chấn do UBND tỉnh Yên Bái tổ chức. Đây là nội dung mới, lần đầu tiên được tổ chức nhưng Ban chỉ đạo cuộc diễn tập mà thành phần cốt cán thực hiện là cán bộ, chiến sĩ Bộ CHQS tỉnh Yên Bái đã thực hiện rất tốt công tác chuẩn bị cho “trận đánh” này. Từ việc tham mưu xây dựng kịch bản, phối hợp với các lực lượng khác khảo sát, lựa chọn địa điểm, xây dựng hệ thống mô hình nhà, lán trại, đắp đập ngăn dòng "tạo lũ”; huy động gần 400 cán bộ, chiến sĩ; các loại phương tiện đường bộ, đường thủy... để phục vụ cho cuộc diễn tập sát với thực tế.

Ngoài LLVT, cuộc diễn tập còn có sự tham gia của hơn 600 người dân, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số tham gia diễn tập. Dẫu để có sự tham gia đó, cơ quan chức năng đã phải tăng cường công tác tuyên truyền, vận động nhưng việc người dân hiểu được sự nguy hiểm của lũ quét, lũ ống và sự tàn phá khủng khiếp của thiên tai, ý nghĩa của việc diễn tập thật sự đã là một thành công lớn. Hiểu được vấn đề, bà con không những cho bộ đội “mượn” trâu, bò, lợn, gà; “hy sinh” vườn cây, ruộng ngô… làm địa điểm diễn tập mà còn tham gia tích cực vào các phương án, tình huống đối phó lại với thiên tai.

Chứng kiến những động tác nhanh nhẹn, chuyên nghiệp, ứng phó hiệu quả; trình độ, khả năng xử lý các tình huống đề ra nhịp nhàng, dứt khoát của lực lượng tham gia “tác chiến” cũng như thái độ làm quen, hành động của nhân dân trong đợt diễn tập khiến chúng tôi cũng như nhiều người dân nơi đây đều cảm thấy yên lòng. Có lẽ, thành công lớn nhất của đợt diễn tập chính là đã xây dựng được ý thức chủ động trong phòng, chống thiên tai, bão lũ của mỗi người dân.

Tuy nhiên, không phải nơi nào, chính quyền, cán bộ và nhân dân cũng có ý thức cao trong phòng, chống thiên tai như ở Văn Chấn, Yên Bái. Không ít cuộc diễn tập, người ta “vào cuộc” với tư tưởng “diễn” cho xong chuyện, “diễn” để tiêu kinh phí, “diễn” để lấy vì. Chính vì thế, cuộc diễn tập trôi qua “nhạt toẹt” mà cán bộ, người dân chẳng thu được một chút kinh nghiệm nào. Đất nước ta nằm trong vùng “rốn” của bão, lũ. Thiên tai thì lại luôn bất ngờ, vậy nên chủ động ứng phó để giảm thiểu thiệt hại từ thiên tai là việc phải làm. Do đó, cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến cho nhân dân những kiến thức cơ bản về phòng, chống lụt bão, thiên tai; việc tuyên truyền cho nhân dân các biện pháp đối phó, phòng ngừa, hạn chế thiệt hại do mưa lũ, thiên tai gây ra phải được tiến hành thường xuyên, liên tục. Bên cạnh đó, là việc cảnh báo cho những hộ dân sống gần ta luy, sông suối và các khu vực nguy hiểm có nguy cơ sạt lở đất, xảy ra thiên tai nâng cao nhận thức, đề cao cảnh giác; thực hiện tốt các biện pháp an toàn, dự trữ lương thực, thực phẩm, chất đốt, cơ số thuốc y tế cần thiết; thông báo kế hoạch tổ chức sơ tán nhân dân ra khỏi khu vực có nguy cơ lũ quét và phải dự trù sẵn sàng những điểm an toàn để sơ tán nhân dân, nhất là người già và trẻ em ra khỏi những nơi nguy hiểm khi xảy ra thiên tai, sự cố...  Tránh tư tưởng chủ quan, lơ là, ỷ lại, trông chờ mà phải thực hiện tốt phương châm 4 tại chỗ: chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ. Có như vậy, công tác phòng, chống thiên tai mới hiệu quả, hạn chế được thấp nhất những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra.

Phúc Thắng