Nhiều ngôi nhà chìm trong nước (Ảnh: VOV)

Cơn bão số 6 đã đi qua nhưng hậu quả nó để lại thì người dân nhiều địa phương Việt vẫn đang phải gánh chịu. Ban đầu nghe tin bão chuyển hướng lên phía Bắc, nhiều người dân đã vội thở phào. Và đó cũng là lý do khiến nhiều người chủ quan trong việc đề phòng, đối phó với những ảnh hưởng sau bão. Mưa lớn, lũ xiết, giờ thì số người chết và mất tích đã lên đến hàng chục, thiệt hại về tài sản, hoa màu, công trình công cộng... cũng lên tới hàng trăm tỷ đồng. Khắc phục hậu quả cơn bão trước chưa xong thì cơn bão sau đã lấp ló ập đến.

Vẫn biết rằng thời tiết, thiên tai luôn diễn ra ngoài ý muốn chủ quan của con người, rất khó kiểm soát, khiến chúng ta luôn ở trong tình trạng bị động đối phó và hậu quả thật khó lường. Hơn thế, Việt ở khu vực khí hậu nhiệt đới, gió mùa, chịu nhiều ảnh hưởng của bão lũ và các thiên tai khác. Bởi vậy, phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai là một trong những nhiệm vụ rất quan trọng, một vấn đề hết sức bức xúc đối với nước ta. Khi nói tới công tác phòng, chống thiên tai người ta thường bàn nhiều đến việc làm sao để giám sát được thiên tai, thời gian dự báo sớm, tính chất mức độ dự báo chính xác. Dự báo càng sớm, có độ chính xác cao sẽ giúp công tác phòng, chống có hiệu quả hơn. Để hạn chế những thiệt hại về người và tài sản do thiên tai, chúng ta phải có nghiên cứu về qui luật hoạt động của thiên tai và mức độ tàn phá của nó, trên cơ sở đó mà có qui hoạch lâu dài trong phát triển kinh tế - xã hội. Chẳng hạn, ở những nơi thường xảy ra lũ quét, lũ ống thì vấn đề trồng rừng, việc quy hoạch các khu dân cư phải khoa học, phù hợp với thực tế để tránh thiệt hại do thiên tai gây nên. Hay ở những vùng dễ ngập úng thì vấn đề đặt ra là xây dựng hệ thống đê điều, cầu cống tiêu thoát nước... bảo đảm sao cho khi thiên tai xảy ra các công trình phải phát huy tốt tác dụng, có sức chống, chịu được ở mức tối đa...

Những vấn đề nêu trên là cần thiết. Nhưng mấu chốt vẫn là ý thức chủ động của con người. Qua cơn bão số 4 và cơn bão số 6 này càng cho thấy rõ ý thức cộng đồng trong phòng, chống thiên tai vẫn là vấn đề cần tiếp tục bàn. Ở nhiều nơi, người dân vẫn rất chủ quan trong phòng, chống thiên tai. Sự hủy hoại, tàn phá khủng khiếp của thiên tai vẫn chưa thực sự trở thành nỗi lo sợ đối với người dân nhiều vùng, nhiều địa phương. Chẳng thế mà tại Sơn La, Bắc Kạn, Quảng Ninh... trong cơn bão số 6 vừa qua, các đơn vị quân đội vẫn phải mất rất nhiều thời gian, công sức đến từng nhà để kiên trì vận động, thuyết phục bà con di dời... Mặt khác, do ý thức hạn chế nên việc chống thiên tai, khắc phục hậu quả vẫn chưa huy động được sức mạnh tổng hợp của toàn cộng đồng. Thực tế cho thấy, lo chống chọi với thiên tai và cả việc khắc phục hậu quả sau thiên tai hầu hết vẫn chỉ là dựa vào LLVT nói chung và cán bộ, chiến sĩ quân đội nói riêng. Vẫn biết thiên tai cũng là một loại "giặc" và đánh giặc bảo vệ dân là nhiệm vụ chiến đấu của quân đội thời bình nhưng nếu các cấp, các ngành, các đoàn thể quần chúng cùng vào cuộc thì chắc chắn việc phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai sẽ hiệu quả hơn, nhanh chóng, kịp thời hơn. Như vậy có thể thấy, một vấn đề quan trọng hiện nay là phải nâng cao ý thức cộng đồng trong phòng, chống thiên tai. Chỉ khi mọi người dân ý thức đầy đủ thì mới có biện pháp chủ động phòng, chống và thiệt hại mới giảm nhẹ. Chính phủ đã xây dựng "Chiến lược Quốc gia của Việt về Phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai đến năm 2020". Các địa phương đã và đang xây dựng những chương trình hành động phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai. Có nhiều biện pháp được đưa ra nhằm tạo bước chuyển trong ý thức cộng đồng nhưng có lẽ một nội dung rất cần thiết là phải đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền về ảnh hưởng của bão lũ, thiên tai đối với cuộc sống để người dân cảnh giác hơn.