QĐND - Những ngày đầu năm, hình ảnh nhiều doanh nghiệp (cả DN trong nước và DN 100% vốn nước ngoài) tại khu vực TP Hồ Chí Minh treo nhiều băng rôn thông báo tuyển lao động. Ngoài việc đưa ra mức thu nhập hấp dẫn, nhiều doanh nghiệp còn rao tuyển cả lao động chưa có tay nghề, kèm theo các phúc lợi như: Hỗ trợ tiền nhà trọ, xe đưa đón, thưởng năng suất, thưởng chuyên cần, trợ cấp ốm đau, tử tuất, cam kết đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn và bảo hiểm thất nghiệp cho công nhân… Thậm chí, có những công ty còn đưa cả thông báo tuyển dụng vào các khu nhà trọ để tuyển công nhân, thưởng cho người có công lôi kéo công nhân về làm việc cho mình hoặc công nhân đến xin việc lần đầu từ 300.000 đến 700.000 đồng/người.

Hiện tượng khan hiếm lao động trên địa bàn TP Hồ Chí Minh sau Tết Nguyên đán đã liên tục xảy ra trong những năm gần đây. Có hai nguyên nhân cơ bản. Thứ nhất, sau Tết, các doanh nghiệp bắt đầu đẩy mạnh sản xuất cho các đơn hàng trong năm, lượng doanh nghiệp đăng tuyển lao động và hồ sơ xin việc làm trong tháng sau Tết bao giờ cũng cao hơn từ 20 đến 30% so với mức trung bình của năm. Thứ hai, nhiều người lao động thường chọn thời điểm này để thay đổi công việc.

Nhiều doanh nghiệp thiếu lao động sau Tết. Ảnh: Internet

Tình trạng người lao động “nhảy” việc năm 2012, đã giảm đáng kể. Theo báo cáo của các doanh nghiệp, số lượng công nhân trở lại doanh nghiệp làm việc sau kỳ nghỉ Tết đạt tỷ lệ bình quân từ 90 đến 95%, cao hơn nhiều so với các năm trước. Thậm chí, có doanh nghiệp đạt 100% lao động trở lại làm việc sau Tết. Kết quả này xuất phát từ việc các doanh nghiệp có nhiều chính sách đãi ngộ tốt, chủ động nguồn hàng, đơn hàng để người lao động có việc làm ổn định sau Tết.

Như vậy, việc giải quyết tình trạng người lao động “nhảy” việc hoàn toàn không khó. Vấn đề chỉ là sự hài hòa giữa lợi ích của doanh nghiệp và người lao động. Trong khi đó, giải quyết bài toán thiếu nhân lực, hay chính xác hơn là lệch lạc về nguồn nhân lực lại khó hơn nhiều.

Năm 2011, TP Hồ Chí Minh đã giải quyết việc làm cho 292.000 lao động, nhưng vẫn còn hơn 105.700 lao động thất nghiệp. Trong khi đó, doanh nghiệp vẫn không tuyển dụng đủ công nhân làm việc. Nguyên nhân chính là đào tạo nghề mất cân đối, kỹ năng nghề nghiệp của người lao động chưa đáp ứng yêu cầu thực tế. Đơn cử như ngành tài chính-kế toán luôn có số lượng người tìm việc làm vượt nhu cầu tuyển dụng hơn 30%, trong khi, ngành cơ khí tại TP Hồ Chí Minh cần hơn 10.000 lao động, nhưng nguồn cung không thể đáp ứng. Các ngành như điện-điện công nghiệp-điện lạnh, xây dựng, hóa chất, chế biến lương thực-thực phẩm… nguồn cung chỉ đáp ứng được 60% nhu cầu.

Như vậy, vấn đề thiếu lao động tại các doanh nghiệp không phải vì thiếu nhân lực, mà do tình trạng phân bố nhân lực không đồng đều giữa các khu vực kinh tế, ngành kinh tế đã tạo ra sự mất cân đối giữa nhu cầu nhân lực và nhu cầu việc làm. Bên cạnh đó, tổ chức hệ thống dự báo nhu cầu nhân lực, thông tin thị trường lao động, dịch vụ giao dịch thị trường lao động chưa hiệu quả. Để giải quyết vấn đề này, đòi hỏi phải có một sự liên kết chặt chẽ, thực chất và có hiệu quả giữa các trường dạy nghề với hệ thống các doanh nghiệp.

SĨ BÌNH