Từ ngày 17-11 đến ngày 19-11, kì họp thứ 6, Quốc hội khóa XII sẽ tập trung cho chương trình chất vấn và trả lời chất vấn. Đây được coi là thời gian sôi động nhất của kì họp, thu hút sự quan tâm đặc biệt của cử tri cả nước. Những phiên họp quan trọng này sẽ được Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam tường thuật trực tiếp, dự báo, sẽ tạo hiệu ứng mạnh mẽ đối với đời sống xã hội. Qua chất vấn, cử tri có thể giám sát hoạt động của bộ máy chính quyền Nhà nước và đồng thời giám sát luôn đại biểu Quốc hội. Chất vấn và trả lời chất vấn cũng là thước đo trình độ, năng lực, phẩm chất đạo đức của cả người hỏi và người trả lời.

Đại biểu Quốc hội phát biểu trong kì họp thứ 6, Quốc hội khóa XII. Ảnh internet.

Trả lời phỏng vấn Báo Quân đội nhân dân về sự kiện này, đồng chí Trần Đình Đàn, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cho biết: Dự kiến sẽ có 4 vị trả lời chất vấn trong kì họp là: Bộ trưởng Bộ Công Thương, Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Đây là kì họp cuối năm nên Thủ tướng Chính phủ cũng sẽ tham gia trả lời chất vấn trong một buổi. Thủ tướng sẽ chốt lại các vấn đề mà bộ trưởng trả lời để cho toàn diện hơn, đồng thời sẽ trả lời chất vấn trực tiếp của đại biểu. Tuy nhiên, có những vấn đề liên quan tới nhiều bộ, nên người điều hành sẽ mời luôn các bộ trưởng liên quan trả lời. Vì thế, tất cả các bộ trưởng, kể cả những vị không phải là đại biểu Quốc hội cũng được mời tham dự phiên chất vấn để trả lời chất vấn khi có yêu cầu.

Theo sự ghi nhận của đông đảo cử tri, trong những kì họp Quốc hội gần đây, chất lượng chất vấn và trả lời chất vấn đã tăng rõ rệt. Tuy nhiên, một số cử tri vẫn chưa hài lòng về các câu hỏi và trả lời chưa  tập trung theo nhóm vấn đề, chưa được đào sâu, phân tích, mổ xẻ đến nơi đến chốn. Vẫn còn những trường hợp hỏi dài, hỏi không rõ ý, hỏi ra ngoài chủ đề đang tập trung, đề cập những vấn đề quá cụ thể. Vẫn còn những trường hợp trả lời theo kiểu giải trình vòng vo…

Hiến pháp của Nhà nước ta đã quy định: “Đại biểu Quốc hội là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân, không chỉ đại diện cho nhân dân ở đơn vị bầu cử của mình mà còn đại diện cho nhân dân cả nước”. Vì vậy trách nhiệm của người chất vấn rất nặng nề. Đại biểu đặt câu hỏi chất vấn phải biết mình cần đạt mục tiêu gì ở người trả lời chất vấn, nếu thấy chưa đạt thì phải hỏi đến cùng. Cách trả lời chất vấn cũng sẽ  thể hiện năng lực quản lí, lãnh đạo của bộ trưởng đối với ngành mà mình phụ trách, chịu trách nhiệm. Vì vậy cần trả lời thẳng thắn, tránh vòng vo, đổ lỗi.

Để các phiên họp chất vấn và trả lời chất vấn thực sự hiệu quả, phản ánh và tháo gỡ những vấn đề bức xúc nhất mà cuộc sống đang đặt ra, cử tri mong muốn cần tăng thêm thời gian cho các đại biểu Quốc hội chất vấn trực tiếp, hạn chế thời gian đọc văn bản. Các đại biểu Quốc hội đã được trang bị máy tính xách tay, cần công khai địa chỉ thư điện tử (email) của các đại biểu để tăng cường sự trao đổi giữa các cử tri với các đại biểu. Trong thời gian Quốc hội tiến hành chất vấn, Văn phòng Quốc hội nên tổ chức các “đường dây nóng”, công bố các địa chỉ email “nóng” để các cử tri và nhân dân có thể tham gia chất vấn cùng các đại biểu, góp ý, kiến nghị liên quan đến các vấn đề được chất vấn.

ĐỖ PHÚ THỌ