Còn hơn nửa tháng nữa mới đến Tết Đinh Hợi, vậy mà nhiều cơ quan, doanh nghiệp đã phân phát tiền thưởng Tết cho cán bộ, công nhân viên. Theo thống kê của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội, mức thưởng bình quân ở khối doanh nghiệp trong dịp Tết Nguyên đán năm nay khoảng hơn 1,2 triệu đồng/người (bình quân gần bằng một tháng lương), cao hơn gần 10% so với mức thưởng năm ngoái; trong đó các doanh nghiệp ngân hàng, bảo hiểm có mức thưởng bình quân cao nhất. Một số doanh nghiệp có mức thưởng rất cao. Có công ty tiền thưởng Tết lên tới 124,76 triệu đồng/người. Một số doanh nghiệp còn có sáng kiến thưởng Tết bằng cổ phiếu doanh nghiệp, nếu tính ra tiền mặt cũng phải đến vài trăm triệu đồng. Trong khi đó cũng có rất nhiều doanh nghiệp có mức thưởng Tết rất thấp, thậm chí không thưởng Tết cho người lao động vì làm ăn thua lỗ.

Riêng khối hành chính sự nghiệp thì không có thống kê về các khoản tiền thưởng Tết vì không có báo cáo. Mặt khác, Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ nghiêm cấm các cơ quan này thưởng Tết không đúng chế độ quy định. Tuy nhiên, trên thực tế một số cơ quan vẫn cố gắng "xoay xở" tiền thưởng Tết cho cán bộ công nhân viên dưới hình thức này, hình thức kia. Mức tiền thưởng cũng tùy từng cơ quan, nhưng nhiều cơ quan cho đến thời điểm này vẫn chưa "xoay" được tiền thưởng Tết.

Khác với các nước phát triển, ở ta thiếu hẳn văn bản pháp luật điều chỉnh những thu nhập nằm ngoài lương, trong đó có tiền thưởng Tết. Do đó đã làm nảy sinh những bức xúc xã hội liên quan đến thu nhập Tết. Trong khối sản xuất kinh doanh, sự chênh lệch tiền thưởng Tết là tất yếu bởi nó liên quan đến kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, nhưng điều đáng nói là một số doanh nghiệp đã không quan tâm đến đời sống của người lao động trong dịp Tết, viện đủ mọi lý do để trì hoãn việc thưởng Tết. Có doanh nghiệp có thưởng nhưng mức thưởng lại thiếu công bằng, không tạo ra động lực để mọi người phấn đấu. Có doanh nghiệp thưởng Tết nhưng lại "quên" nghĩa vụ phải nộp thuế.

Khối cơ quan hành chính sự nghiệp trong những ngày gần Tết, ngoài tiền thưởng Tết của cơ quan, một số cán bộ công chức còn được nhận thêm các khoản thưởng Tết, quà Tết của người khác mang đến. Một số cán bộ, công chức phất lên nhờ tiền quà Tết, thưởng Tết, gây nên bất công trong xã hội. Nguy hiểm hơn, việc "thưởng Tết" thiếu công khai, minh bạch nói trên đã làm biến dạng các chính sách của Đảng và Nhà nước.

Thiết nghĩ, đã đến lúc, chúng ta phải có những chế tài cần thiết để kiểm soát được phần thu nhập ngoài lương nói chung và thưởng Tết nói riêng của cán bộ, công chức và người lao động dù dưới bất cứ dạng thức nào. Phần thu nhập ngoài lương này cần được điều chỉnh bằng văn bản pháp luật.

Trước mắt, trong dịp Tết Đinh Hợi này, các cơ quan quản lý Nhà nước cần tăng cường công tác giám sát việc chi tiền thưởng, động viên quần chúng phát hiện, tố giác những việc làm sai trái trong việc "biến báo" các khoản tiền thưởng Tết của cán bộ công chức. Những người nhận tiền thưởng Tết cao hãy nghĩ đến những người nghèo hơn mình để có thể ủng hộ họ cùng đón Tết trong không khí vui tươi và đầm ấm.

ĐỖ PHÚ THỌ