Cán bộ thú y tiêm phòng bệnh cho lợn. Ảnh: Theo Internet

Việc Đà Nẵng và Quảng cùng có chính sách hỗ trợ 10.000 đồng/kg lợn hơi khi thực hiện tiêu hủy cho thấy quyết tâm của hai địa phương này trong việc khống chế dịch tai xanh ở lợn. Trong nỗ lực chống dịch, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng khẳng định: Chúng ta không sợ thiếu tiền, chỉ sợ các cấp làm không hết mình. Nhưng rồi, điều vị lãnh đạo này lo ngại đã xảy ra. Chính sách hỗ trợ tiêu hủy đã bộc lộ kẽ hở do khâu thực hiện. Rõ nhất chính là việc người dân tiêu hủy cả những con lợn khỏe mạnh, chưa bị dịch để được nhận tiền hỗ trợ. Đây tiếp tục lại là bài toán khó cho cả Nhà nước và nhân dân.

Có đi vào thực tế mới hiểu nỗi lòng người dân. Việc họ tiêu hủy cả những con lợn khỏe để lấy tiền hỗ trợ cũng là “cực chẳng đã”. Bởi tổng số tiền hỗ trợ theo quy định 10.000 đồng/kg lợn hơi, chưa thể bằng giá trị thực nếu con lợn khỏe mạnh ấy được bán đúng giá thị trường trước đây. Nhưng những thông tin về dịch bệnh ở lợn tràn lan, lệnh cấm vận chuyển lợn ở các địa phương và đặc biệt thông tin về một số người bị nhiễm khuẩn liên cầu lợn do ăn thịt lợn dịch đã làm cho nhiều người lo sợ. Thế là các chợ ở thành phố Đà Nẵng, Quảng đã không còn bày bán thịt lợn. Tình cảnh này đang lan sang Quảng Ngãi, Thừa Thiên-Huế, Quảng Trị... Lợn bệnh tiêu hủy là điều đương nhiên, nhưng lợn khỏe cũng không thể tiêu thụ được. Nếu cứ nuôi thêm ngày nào người dân lỗ thêm ngày đó. Và sâu xa hơn, họ đã không còn giữ được niềm tin. Họ không biết nếu giữ lợn thì sẽ phải nuôi đến bao giờ mới tiêu thụ được? Bao giờ thì mới hết dịch? Cực chẳng đã, họ mới phải làm liều, mới khai lợn khỏe thành lợn dịch để tiêu hủy, nhận được đồng hỗ trợ nào tốt đồng đó. Cũng có chuyện một số người liều lĩnh tìm cách vận chuyển lợn dịch sang các tỉnh khác để tiêu thụ. Tất nhiên số này phần nhiều là các tay buôn, thương lái nhằm trục lợi, chứ người chăn nuôi thì rất hãn hữu.

Lại một vấn đề đặt ra với cơ quan chức năng và đặc biệt là ngành thú y, nông-lâm-thủy sản: Đã chống dịch thì làm ngay từ đầu, làm quyết liệt để mau chóng khống chế dịch. Việc thực hiện tiêu hủy lợn dịch phải giám sát rất chặt chẽ, phân loại rõ lợn dịch và lợn khỏe để có chính sách hỗ trợ đúng, tránh lãng phí. Lợn khỏe dứt khoát không tiêu hủy nhưng phải làm sao để người dân giữ được niềm tin. Trách nhiệm phân loại đúng giữa lợn dịch và lợn khỏe thuộc về cán bộ thú y, nhưng đây chính là khâu đang còn nhiều tiêu cực. Cần tạo niềm tin cho người dân và có cơ chế tiêu thụ số lợn khỏe mạnh đến thời điểm thu hoạch. Cần xây dựng những cơ sở giết mổ trực tiếp do ngành thú y và chính quyền địa phương quản lý để kiểm dịch chặt chẽ và tiêu thụ bình thường thịt lợn đủ tiêu chuẩn. Đây là điều mà cả thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng chưa làm được. Việc tiêu thụ lợn khỏe mạnh vừa giúp người dân không quá hoang mang, giảm được thiệt hại, vừa bảo đảm ngành chăn nuôi không bị phá sản. Số lợn bị bệnh ở Quảng mới chỉ chiếm khoảng 1/6 trong tổng số hơn 400.000 con lợn trên toàn tỉnh. Còn số lợn bị bệnh ở Đà Nẵng mới chỉ rất nhỏ so với tổng số đàn lợn. Người nông dân đang trông chờ những giải pháp cứu họ khỏi nguy cơ sạt nghiệp, bởi với họ, chẳng riêng gì con trâu, mà con lợn cũng là "đầu cơ nghiệp".

NGUYỄN ANH TUẤN