Tan hoang sau bão. Ảnh: Internet

Bão số 9 có sức tàn phá mạnh, để lại hậu quả ghê gớm: Hàng trăm người chết và mất tích, hàng chục nghìn héc-ta hoa màu bị bị hư hại, hàng nghìn trường học bị bị hư hỏng, nhiều tài sản của dân bị lũ cuốn trôi ước tính lên tới nhiều nghìn tỉ đồng… Những ngày qua, lực lượng quân đội và công an cùng các cấp chính quyền đã có mặt kịp thời, giúp dân có hiệu quả trong sơ tán người và tài sản khỏi vùng nguy hiểm. Nhiều tấm gương quên mình, hy sinh của cán bộ, chiến sĩ không quản hiểm nguy tận tình giúp dân, đã để lại trong lòng người dân một tình cảm cao đẹp. Hơn lúc nào hết, đồng bào cả nước và cả Việt kiều đang sinh sống ở nước ngoài, đang hướng về miền Trung ủng hộ lương thực, tiền hàng với với một tình cảm thương yêu và đạo lý nhân văn sâu sắc “lá lành đùm lá rách”.

Mỗi năm, "khúc ruột miền Trung" phải oằn lưng gánh chịu hàng chục cơn bão lớn, nhỏ. Nỗi lo chống, chạy bão, lũ đã là chuyện “thường ngày” của người dân nơi đây. Tuy nhiên, cái “quy luật” khắc nghiệt ấy vẫn chưa có một “giải pháp” nào hóa giải một cách có hiệu quả nhất, nhằm giảm bớt nỗi nhọc nhằn cho nhân dân vùng bão, lũ.

Từ lâu, phương châm “bốn tại chỗ” đã được quán triệt và triển khai tích cực ở tất cả các cấp, các ngành, các địa phương nhưng hiệu quả thực tế chưa cao. Trong "bốn tại chỗ", ta mới có “chỉ huy tại chỗ” và “lực lượng tại chỗ”; tuy vậy “lực lượng tại chỗ” mỗi khi có sự cố lũ, bão vẫn phải điều động bổ sung nhiều. Còn “hậu cần tại chỗ” và “phương tiện tại chỗ" chưa được quan tâm chuẩn bị chu đáo theo yêu cầu của các phương án phòng, chống bão lũ, thiên tai, thảm họa...

Một câu hỏi lớn đặt ra là: Làm thế nào để hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra cho nhân dân vùng bão, lũ?

Đã có ý kiến cho rằng, cần có một cơ quan nghiên cứu loại cây giống, con giống, ngành sản xuất… phù hợp để nông dân “vùng lũ” có thể thu hoạch trước lũ. Điều này sẽ giúp bà con yên tâm hơn, tự tin hơn trong mùa bão, lũ. Chính phủ nên có chủ trương đầu tư cho những người dân nghèo vùng lũ được vay tiền xây một phần kiên cố trong căn nhà để có thể cất giữ an toàn lương thực, thực phẩm, tài sản và nước sạch. Ở những vùng thường bị lũ lớn cô lập nên xây dựng kho dự trữ lương thực, phòng khi bất trắc có đủ lương thực cho dân. Nên từ mực nước của những năm lũ lớn để tôn nền cao, xây trường học kiên cố để mỗi khi mùa lũ đến trường không bị hư hại, vừa không phải xây dựng lại thêm tốn kém, vừa không làm gián đoạn việc học tập của con trẻ. Từ những số liệu của ngành khí tượng thủy văn và kinh nghiệm nhân dân, chính quyền các cấp nên tạo điều kiện và kiên quyết di dân khỏi vùng có thể sạt lở, tránh thiệt hại về người và tài sản cho dân khi gặp bão, lũ.

Về phương tiện như thuyền , ca nô, áo phao… hầu như đang rất thiếu tại cơ sở các vùng dân cư thường có bão, lũ. Hiện tại, miền Trung có xây dựng được một “Quỹ phòng, chống lũ”, nguồn do các mạnh thường quân quyên góp khoảng vài chục tỉ đồng, nhưng cũng mới dừng lại ở mức trang bị áo phao và vài chục chiếc thuyền cho mấy địa phương. Điều đó rất đáng khích lệ, nhưng thực tế chúng ta đang cần nhiều hơn thế. Mô hình trên cần được nhân rộng hơn nữa, và kêu gọi, động viên nhiều người tham gia hơn nữa.

Làm được như vậy, thì chắc chắn rằng mùa mưa bão tới người dân và chính quyền địa phương vùng bão, lũ đi qua sẽ yên tâm hơn, chủ động hơn. Tính mạng, tài sản của nhân dân sẽ được an toàn hơn, thiệt hại do thiên tai gây ra sẽ ít hơn. Và, chắc chắn chúng ta sẽ tiết kiệm được nhiều tỉ đồng mà hằng năm đều đặn phải “cống nộp” cho “giặc bão, giặc lũ”. Nhân dân vùng lũ sẽ bớt khó khăn hơn. Đó cũng chính là điều mà Đảng, Nhà nước, Chính phủ và nhân dân ta luôn mong muốn.

SĨ BÌNH