Đất đai vẫn là điểm nóng về khiếu kiện(Ảnh minh họa. Nguồn: VNN)

Những thông tin của các cơ quan chức năng về tình trạng khiếu nại, tố cáo thiếu chính xác, sai sự thật, nhất là trong lĩnh vực đất đai đang khiến dư luận hết sức lo ngại. Hiện nay, khiếu nại, tố cáo về đất đai ngày càng chiếm tỷ lệ cao trong số đơn, thư và vụ việc khiếu nại, tố cáo (chiếm khoảng 80%, thậm chí có nơi đến 90%) với sự thiếu chính xác và sai sự thật rất lớn. Từ đầu năm 2008, qua giải quyết hơn 12.000 vụ việc khiếu nại chỉ có 19% đúng sự thật, 50% có đúng, có sai; qua giải quyết 5.000 đơn tố cáo thì cũng chỉ có 16,5% đúng sự thật. Tại tỉnh Quảng Trị, một địa phương có nhiều cố gắng thực hiện tốt khiếu nại tố cáo về đất đai cũng chỉ có 30% đơn thư khiếu nại tố cáo về đất đai đúng sự thật, 40% có đúng, có sai, còn 30% sai sự thật. Hậu quả của tình trạng trên làm cho việc khiếu nại tố cáo thêm phức tạp, tốn nhiều thời gian, công sức, tiền của; khiến kỷ cương, phép nước bị coi thường, nhiều cá nhân, tập thể bị hàm oan...

Luật pháp Việt đã có những quy định khá đầy đủ, cụ thể, rõ ràng về quyền và nghĩa vụ của công dân trong khiếu nại, tố cáo. Công dân có quyền khiếu nại, tố cáo nhưng phải là tố cáo đúng sự thật, không trái với quy định của luật pháp. Chúng ta khuyến khích, hoan nghênh những khiếu nại, tố cáo đúng sự thật đem lại lợi ích cho nhà nước và công dân, đồng thời ngăn cấm khiếu nại, tố cáo sai sự thật gây tác hại cho xã hội. Truyền thống và đạo lý của người Việt cũng đã và đang tiếp tục không chấp nhận tình trạng khiếu nại, tố cáo sai sự thật, có tính vu cáo theo kiểu “gắp lửa bỏ tay người”. Vì vậy, hành vi khiếu nại, tố cáo sai sự thật vi phạm cả về pháp lý và đạo lý, phải bị pháp luật trừng phạt, dư luận lên án. Nhưng phải có cái nhìn chính xác về nguyên nhân của việc khiếu nại tố cáo sai sự thật để xem xét, đánh giá và xử lý chính xác đối với từng trường hợp cụ thể. Qua nghiên cứu, tìm hiểu chúng tôi thấy: Hành vi khiếu nại, tố cáo sai sự thật của một số công dân bắt nguồn từ hạn chế về năng lực, hiểu biết, kiến thức pháp luật và trách nhiệm nghĩa vụ công dân chưa cao; nhiều khi còn là do sự đố kỵ thói ích kỷ, coi thường kỷ cương, phép nước. Đó còn là do sự bất cập của những quy định pháp luật, việc giải quyết chưa đúng pháp luật, chưa thấu lý, đạt tình, thậm chí là sự tắc trách, tiêu cực của một bộ phận tập thể và cá nhân trong giải quyết công việc khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai. Nghiêm trọng hơn, gần đây có những vụ khiếu nại, tố cáo về đất đai sai sự thật có nguyên nhân từ việc một số phần tử xấu, có động cơ thiếu trong sáng, âm mưu phá hoại... đã xúi giục, kích động một số người nhẹ dạ, thiếu hiểu biết gây rối, vi phạm pháp luật.

Do vậy, để khắc phục tình trạng khiếu nại, tố cáo sai sự thật, chúng ta cần có sự hoàn chỉnh hơn các chế tài pháp luật và nâng cao trách nhiệm, hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của các cơ quan có thẩm quyền, có trách nhiệm, của chính quyền các cấp. Phải nghiêm khắc với mọi hành vi lợi dụng khiếu nại, tố cáo về đất đai để thực hiện các hành vi trục lợi, động cơ không trong sáng hay gây rối, phá hoại an ninh trật tự. Bên cạnh đó, tích cực, chủ động tuyên truyền, giáo dục, cung cấp thông tin, kiến thức để nâng cao dân trí và trách nhiệm cộng đồng trong giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai. Nhưng cơ bản và quyết định nhất vẫn là từng công dân phải nêu cao trách nhiệm và đạo đức của mình khi thực hiện khiếu nại, tố cáo. Nghĩa vụ, trách nhiệm buộc công dân khi khiếu nại, tố cáo phải hiểu và tôn trọng pháp luật, nếu không muốn bị pháp luật xử lý. Đạo đức công dân yêu cầu mỗi người cần trung thực, không “gắp lửa bỏ tay người”, để tránh sự lên án của dư luận xã hội.

Với sự hỗ trợ hiệu quả của cộng đồng và bằng trách nhiệm, đạo đức của mình, mỗi công dân sẽ có cơ sở và điều kiện để nói không với khiếu nại, tố cáo sai sự thật về đất đai cũng như trong các lĩnh vực khác.